I znów przed maturą jesteśmy!!

Witam
Jako, że dawno już nic nie pisałem, a jest już po nowym roku chciałem was zdopingować do wzięcia się wkońcu do roboty za prezentacje maturalne. Mam nadzieję, że filmik was zmotywuje!!

I po maturze

Witam
Mam nadzieje że matura wszystkim poszła na przynajmniej 90%. Teraz przed nami kolejny krok czyli dostanie się na studia. Mam nadzieję, że każdy z was wybrał już wymarzony kierunek. Nie da się ukryć że jest to poważny wybór ponieważ dobre wykształcenie jest dziś potrzebne, aby zdobyć dobrą prace i zarabiać porządne pieniądze.
Życzę powodzenia w dostawaniu sie na uczelnie!!

Hej!! za rok matura ;)

Tym co się nudzi mogą sobie pośpiewać



Hej, za rok matura,
[O, dużo czasu jeszcze do końca!]
Za pół roku.
Już niedługo, coraz bliżej,
Za pół roku.

Minęła studniówka
[Zabieram się do pracy.]
Z wielkim hukiem.
Czas ucieka i matura
Coraz bliżej.

Za miesiąc matura,
[Tak, zaczynam się już solidnie uczyć.]
Dwa tygodnie.
Już niedługo, coraz bliżej,
Dwa tygodnie.

Oj, za dzień matura,
[Ojejku! Co to będzie?!]
Za godzinę.
Już niedługo, coraz bliżej,
Już za chwilę!

- No, to trzymajcie kciuki, chłopcy!
- Dobra, dobra! Idź, trzymamy! Trzymamy, trzymamy.
- Idź! Powodzenia!
- Dziękuję.
- Złam sobie kark!
- Nie, no ... powodzenia, powodzenia! ...
- No, jak? Chyba zda, Ben, co?
- No ... ja uważam, że zda.
- Tak, zresztą matemy się ze mną uczył przez cały rok.
- A ze mną przez pół roku fizyki.
- Nie, no ... tym bardziej, że proste egzaminy są teraz ...
- W tym roku.
- No, nie będzie miał na pewno żadnych problemów.
- A co! Pewnie, że nie!
- Chociaż, wiecie, on ostatnio tak troszeczkę się oglądał za
dziewczynami
- No, dobrze, ale profesora ma znajomego, no ...
- A nie! No, to zda! Zda, tak, zda!
- I jego piosenkę lubi profesor - "Taką jak Ty" ...
- Cicho, cicho! Idzie! Idzie! No, Niuniek, jak tam było?
Jak ci poszło? Jak tam? No, co?! Jak tam?
No, powiedz tu! Ojejku, gadaj no!
- Ach ...]

Znów za rok matura,
Za rok cały.
Już niedługo, coraz bliżej, [ale]
Za rok cały.
Już niedługo, coraz bliżej, [lecz]
Za rok cały.

Ależ ta matura sterująca!

Dla każdego maturzysty egzamin pisemny to wielki stres. Przedstawienie prezentacji maturalnej tak aby zaowocowało to najwyższymi notami też jest sterujące. Dlatego warto być zawsze przygotowanym do odpowiedzi nawet na najtrudniejsze pytania, a ku przestrodze dla tych którzy myślą, że mają jeszcze dużo czasu aby się przygotować do matury jako przestrogę polecam obejrzeć ten filmik. Pokazuje jak to nieprzygotowany maturzysta walczy ze stresem :)
W roli głównej Ireneusz Krosny więc dobra zabawa zapewniona :)

Lektury obowiązkowe i nadobowiązkowe dla maturzystów

LICEUM- LEKTURY- POZIOM PODSTAWOWY (Syllabus)
# literatura polska

Bogurodzica
J.Kochanowski- pieśni i treny (wybór)
J.A. Morsztyn- wybór wierszy
D. Naborowski- wybór wierszy
W. Potocki- wybór wierszy
I Krasicki- satyry (wybór), Hymn do miłości ojczyzny
A. Mickiewicz, Pan Tadeusz
A. Mickiewicz, Dziady cz.III
A.Mickiewicz- wybór wierszy
J. Słowacki, Kordian: akt I-III
J. Słowacki- wybór wierszy
Z. Krasiński, Nie-Boska komedia cz.I, III. IV
C.K. Norwid- wybór wierszy
B. Prus, Lalka
E. Orzeszkowa, Nad Niemnem- fragmenty
E. Orzeszkowa, Gloria victis
M. Konopnicka, Mendel Gdański
B. Prus, Kamizelka
H. Sienkiewicz, Potop
K. Przerwa-Tetmajer- wybór wierszy
J. Kasprowicz- wybór wierszy
L. Staff- wybór wierszy
S. Wyspiański, Wesele
W.S. Reymont, Chłopi (t.I)
S. Żeromski, Ludzie bezdomni
S. Żeromski, Przedwiośnie
W. Gombrowicz, Ferdydurke - rozdz.II, III, VI-X, XII, XIV
Z. Nałkowska, Granica
T. Borowski, Pożegnanie z Marią
G. Herling-Grudziński, Inny świat
B. Leśmian- wybór wierszy
J. Tuwim- wybór wierszy
M. Pawlikowska-Jasnorzewska- wybór wierszy
Cz. Miłosz- wybór wierszy
K.K. Baczyński- wybór wierszy
T. Różewicz- wybór wierszy
Z. Herbert- wybór wierszy
B. Białoszewski- wybór wierszy
W. Szymborska- wybór wierszy
S. Barańczak- wybór wierszy
J. Twardowski- wybór wierszy
S. Mrożek, Tango
H. Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem



# literatura powszechna

Sofokles, Król Edyp
Horacy- wybór pieśni
W. Szekspir, Makbet
Molier, Świętoszek
J.W. Goethe, Cierpienia młodego Wertera
F. Dostojewski, Zbrodnia i kara
J. Conrad, Jądro ciemności
A. Camus, Dżuma



LICEUM- LEKTURY- POZIOM ROZSZERZONY
# literatura polska

J. Kochanowski, Treny
J. Słowacki, Kordian
W. Gombrowicz, Trans-Atlantyk
M. Kuncewiczowa, Cudzoziemka
S.I. Witkiewicz, Szewcy

# literatura powszechna

Dante, Boska Komedia - fragmenty Piekła
J.W. Goethe, Faust - cz.I
F. Kafka, Proces
M. Bułhakow, Mistrz i Małgorzata

PROBLEM ŻYDOWSKI, CZYLI TRAGEDIA WYOBCOWANIA W LITERATURZE, PUBLICYSTYCE I FILMIE.

Wiele utworów i filmów poświęconych zostało tragedii narodu żydowskiego. Żyd pojawia się jako:

-obcy, który jest odrzucany przez nietolerancyjne otoczenie

-niewinna ofiara holokaustu

-człowiek poniżony, sprowadzony do rangi przedmiotu

- człowiek walczący o swoją godność, jak to miało miejsce podczas powstania w getcie warszawskim, które przedstawia Hanna Krall w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Tragedia wyobcowania tego narodu jest szczególnie widoczna w utworach, które opisują zbrodnie II wojny światowej. Hitlerowcy uważali ten naród za „podludzi”. A najniżej w hierarchii „podludzi” umieszczony został właśnie naród żydowski, który Adolf Hitler przeznaczył do całkowitej eksterminacji. Szybko rozbudził się antysemityzm, czyli wrogość wobec Żydów wśród narodu Niemieckiego. Jedną z oznak izolacji Żydów od innych „wyższych” narodów było tworzenie specjalnych dzielnic żydowskich, czyli tzw. gett. Getta były odizolowane od miasta najczęściej wysokim ceglanym murem. Przymusowym znakiem rozpoznawczym, który musieli nosić wszyscy Żydzi była Gwiazda Dawida.

O problemie żydowskim wspomina się w wielu utworach literackich. Problem ten poruszyła m.in. polska pisarka z doby pozytywizmu Maria Konopnicka w noweli „Mendel Gdański”. Utwór ten jest głosem w tzw. spornej kwestii żydowskiej. Dotyczy problemu uznania Żydów za pełnoprawnych obywateli. Pozytywiści starali się wpłynąć na mentalność społeczeństwa widzącego w Żydach zagrożenie. Pisarka skrytykowała nieuzasadnione napaści na ludzi tejże narodowości. Bohater, którego przedstawiła od urodzenia mieszka na terenie Polski. Choć nie widnieje ona na mapach Europy, bo nasz kraj był wtedy pod zaborami, Mendel czuje się Polakiem. Stwierdza, że przez całe życie pracował dla swojej ojczyzny i chce wychować swojego wnuka Kubusia na dobrego obywatela. Niezrozumiałe są dla niego ataki na Żydów. Konopnicka przytacza także obiegowe argumenty tych Polaków, którzy uważają, że ludzi innych narodowości, zwłaszcza żydowskiej, należałoby zmusić do opuszczenia ziem polskich: „Każdy Żyd ma swoje wykręty”, „Żyd zawsze Żydem jest”, Was Żydów, lgnie się jak tej szarańczy, a zawsze to żywioł cudzy”. Pisarka jednak jasno i wyraźnie opowiada się za innymi kryteriami oceny ludzi jak m.in. dobroć, uczciwość, użyteczność społeczna. Te cechy nie zależą od tego, jakiej się jest narodowości. Mendel został dotkliwie skrzywdzony. Najgorsze jest to, że skrzywdzili go ludzie, których uważał za swoich rodaków.

Kwestia dotycząca narodu żydowskiego przejawiała się także bardzo często w pozytywistycznej publicystyce. Zagadnienie to poruszyli m.in. Orzeszkowa, Świętochowski czy Bolesław Prus. Było to uwarunkowane wrażliwością pozytywistów na sprawy społeczne. ęłęó Pragnęli oni stworzyć dla Żydów warunki asymilacji z narodem. Asymilacja żydów miała na celu zjednoczenie kulturowe i narodowe Żydów i Polaków, lecz z zachowaniem odrębności wyznaniowej. Chciałabym zwrócić szczególna uwagę na postać Bolesława Prusa, gdyż on wobec kwestii asymilacji Żydów miał z początku inny stosunek niż reszta pozytywistów.
W latach 70-tych XIX wieku protestował przeciwko żydowskiej dominacji w gospodarce, czy nazywaniu Żydów narodem. "ciemne masy" były tylko materiałem dla "tego lub owego społeczeństwa". Dopiero projekt masowej emigracji europejskich Żydów zadowala wielkiego polskiego pisarza. Sądził, że kwestia żydowska rozwiązana zostanie tylko wtedy, gdy Żydów w Europie już nie będzie. "Miasta polskie przepełnione są żydostwem, żywiołem obojętnym albo i wrogim dla celów narodowych”. Lecz sposób myślenia Prusa zmienił się. Już na początku lat 80- tych w swoim artykule „Szynk i społeczne zepsucie” pisał o panującym w naszym narodzie antysemityzmie, który oczywiście całkowicie potępiał. Dostrzegł w Żydzie drugiego równego sobie człowieka, a nie wroga, którego należy odizolować od reszty społeczeństwa. Co więcej żądał aby naród żydowski posiadał równe polskiemu społeczeństwu prawa m.in. prawo do oświaty, do bezpieczeństwa czy też do szybkiego i taniego wymiaru sprawiedliwości. Prus próbował zwalczyć stereotypy dotyczące Żydów. Odpierał każdy z zarzutów, ukazując zalety, jakimi się cechują. Ukazał też te cechy, które należałoby starannie pielęgnować, a mianowicie: bystrość i inteligencje, umiejętność organizacji, oszczędność i zapobiegliwość. Jego słowa „Zostawmy Żydów w spokoju, ale - przypatrzmy się sobie samym” najlepiej to obrazują.

W inny sposób problem żydowski i ich tragedię wyobcowania przedstawia Tadeusz Borowski w swoich opowiadaniach. W opowiadaniu „Pożegnanie z Marią” ukazuje obraz okupowanej przez Niemcy, Warszawy. Rozmowy ludzi ujawniają sytuacje w mieście. Wielu mówi o łapankach, wywózkach z getta, prześladowaniach. Stara Żydówka, pani doktorowa, przed wojną była bogata właścicielką przedsiębiorstwa budowlanego, a teraz jest uciekinierką z getta. Opowiada ona o zastraszaniu i mordowaniu jej narodu. O ciągłym strachu przed śmiercią opowiada także młoda żydówka, niegdyś śpiewaczka, która również uciekła z getta. Obie postacie dawniej opływały w luksusy, a teraz stały się nędzarkami, dla których wielkim osiągnięciem jest posiadanie szczoteczki do zębów lub zjedzenie kanapki.

Najbardziej znanym sposobem na całkowite wyniszczenie rasy „podludzi” było tworzenie obozów koncentracyjnych zwanych także obozami zagłady. Obozy łączą się nierozerwalnie w naszej świadomości z tragicznym obrazem II wojny światowej, degradacją praw moralnych, śmiercią i skrajnym okrucieństwem. Obóz to zamknięte terytorium, w którym gromadzi się wyniszczonych, cierpiących, przeznaczonych na śmierć ludzi, stłoczonych jak zwierzęta w ciasnych blokach, na niewygodnych pryczach. Ale Oświęcim to przede wszystkim w ujęciu Borowskiego wysoko zorganizowane, doskonale funkcjonujące przedsiębiorstwo III Rzeszy do likwidowania ludzi. W opowiadaniu „Proszę państwa do gazu” narrator przedstawia brutalny opis rozładunku transportu więźniów, którzy w większości mieli zostać zagazowani. Komando starych więźniów dobrze o tym wiedziało, jednak nowo przybyli nie budzili w nich litości. Traktowano ich brutalnie, szarpano, popychano, wyrywano walizki. Sposób rozładowywania transportu na obozowej rampie kolejowej doskonale ujawnia niemiecka organizacje pracy, stosunek „nadczłowieka” do istoty niższego rzędu tzn. innej narodowości. Żydzi w fabryce śmierci byli tylko jednym z elementów. Nie mieli nazwisk, nie mieli prawa do indywidualnego pochówku zgodnego z religią, jaką wyznawali. Niemcy czując wyższość swej rasy potrafili bez wewnętrznych oporów, a nawet z satysfakcją, zabić ogromne liczby tych, którym odmawiali człowieczeństwa.

O skuteczności hitlerowskiego systemu likwidacji więźniów pisze Borowski w opowiadaniu „U nas w Auschwitzu” Więźniowie są materiałem, który Niemcy potrafią wykorzystać w jak najbardziej efektywny sposób. Właściwie żadna część ciała człowieka nie zostaje zmarnowana. Niektórych ludzi od razu prowadzi się do komory gazowej, zaś inni maja do spełnienia określone funkcje zanim podzielą los zabitych. W liście do narzeczonej, Tadeusz pisze: „(…) masz milion ludzi albo dwa albo trzy miliony, zabij ich tak, żeby nikt o tym nie wiedział, nawet oni, uwięź kilkaset tysięcy, złam ich solidarność, poszczuj człowieka na człowieka (…) Ten cytat pokazuje dokładnie, że na odciętym od świata terenie, odbywa się masowy mord. Codziennie jest ponawiany tu i w wielu innych lagrach. Celem takiego stanu rzeczy jest wyniszczenie tych, których Niemcy uważali za ludzi po prostu zbytecznych.

Zbrodnie Hitlerowskie na narodzie żydowskim w czasie II wojny światowej ukazała także polska pisarka Zofia Nałkowska w swoim zbiorze ośmiu opowiadań zatytułowanym „Medaliony”. „Medaliony” są zapisem „czasu apokalipsy”, „czasu pogardy” dla Żydów. Niemcy dorabiając sobie ideologie, zabijali innych, wykorzystywali części ciała ludzkiego do przetwarzania na inne surowce jak mydło, skóry czy materace. Jeden z bohaterów powiedział „W Niemczech, można powiedzieć, ludzie umieją coś zrobić – z niczego”. Poddawano ich strasznym eksperymentom, cierpieniom, nie licząc się z ich bólem i uczuciami. Autorka pokazuje metody torturowania, niekiedy wręcz rozsmakowywanie się oprawców w zadawaniu cierpienia i śmierci drugiemu człowiekowi. Bohaterka opowiadania „Kobieta cmentarna” przedstawia czytelnikowi, co się dzieje za murami getta. Getto jest bombardowane, płonie, a z okien wyskakują ludzie z dziećmi. Na dole przecież czeka je również śmierć. Żydzi maja alternatywę: zginąć w płomieniach, od strzałów, albo pojechać do obozu i umrzeć od gazu. Żeby usprawnić zabijanie, zrezygnowano z zakopywania ciał na rzecz palenia w piecach krematoryjnych. Takie miejsca powstały w Oświęcimiu, na Majdanku, w Lesie Żuchowskim niedaleko Chełmna i w wielu innych miejscach. Niemcy nie oszczędzali nikogo – nawet matek z dziećmi i niemowląt. Do gazu szły najmniejsze, nikomu nie winne, bezbronne dzieci.

Z zupełnie innej strony opisuje problem żydowski Hanna Krall w swojej powieści „Zdążyć przed panem Bogiem” Ukazuje w niej rozważania na temat poniżania, upadlania i odizolowania Żydów przez hitlerowskich oprawców. Bohater książki Marek Edelman, jeden z przywódców powstania w getcie warszawskim jest naocznym świadkiem czasu zagłady narodu żydowskiego. Naród żydowski przyjął postawę bierną wobec oprawcy, pozwalał prowadzić się na śmierć. W getcie panował głód, a Niemcy odtransportowywanym przydzielali kawałek chleba i obiecywali lepsza przyszłość. Co dzień wywożono na śmierć 10 tys. Żydów. Ale nie wszyscy chcieli tak zginąć. Wybuch powstania w getcie miał za zadanie podważyć stereotypowy wizerunek biernego Żyda, był buntem przeciw anonimowej śmierci. Powstańcy nie zamierzali być bohaterami, nie walczyli tylko po to, by pokazać światu swój bunt. Chodziło przede wszystkim o zachowanie człowieczeństwa, jeśli już nie można było zachować życia. Chodziło o możliwość wyboru sposobu umierania, gdyż powstanie to było już z góry skazane na niepowodzenie. Koniecznie trzeba było pokazać prawdę! Powstańcy wypowiadają słowa „ My wiedzieliśmy, że trzeba umierać publicznie na oczach świata”

Tragedię Żydów możemy zobaczyć także w wielu dziełach filmowych. Oto fragment filmu Romana Polańskiego pt. „Pianista” {fragment}

Dramat społeczeństwa żydowskiego był poruszany w wielu różnych dziełach literackich, artykułach publicystycznych,a nawet w dziełach filmowych. Każde z nich ukazuje wielką nienawiść innych narodów wobec żydów. Hitlerowcy zabijali ich szczególnie bestialsko. Uważali ich za podludzi, doprowadzono do wielkiego kryzysu etyki, wyeliminowano wszystkie szlachetne odruchy, tak typowe dla rodzaju ludzkiego. Trudno nam żyjącym w czasach współczesnych, wyobrazić sobie, co naprawdę mogli przeżywać ci ludzie każdego dnia pobytu w obozie czy na przymusowych robotach, kiedy jakieś głupstwo, w innych okolicznościach nie mające znaczenia, mogło stać się przyczyną śmierci.
Kończąc swoją wypowiedź chciałam wyrazić własną opinie na temat nieszczęścia i wyobcowania społeczeństwa żydowskiego. Sądzę, że we współczesnym świecie antysemityzm jest dalej aktualny, a ludzie traktują Żydów jako naród gorszy. Dla mnie jednak człowiek-pozostaje na zawsze człowiekiem. Zgadzam się ze słowami Jeana Paula Satra "Żyd to człowiek, którego inni uważają za Żyda", ale uważam, że wszyscy zasługują na szacunek i własną godność. Nie ważne jest pochodzenie czy rasa, ale ważne jest, co się sobą reprezentuje i według jakich zasad się żyje Nadziei na wygaśnięcie konfliktu szukać możemy już tylko w upływie czasu, który leczy najgłębsze nawet rany.

Tematy maturalne

Literatura

1. Alegoria w dawnym piśmiennictwie polskim. Porównaj jej funkcje w literaturze wybranych epok od średniowiecza do końca XVIII wieku.
2. Ars amandi w literaturze pięknej. Zanalizuj wybrane liryczne i dramatyczne realizacje motywu.
3. Artystyczny kształt motywu walki dobra ze złem w polskim dramacie romantycznym. Uwzględniając kontekst epoki, zinterpretuj wybrane przykłady.
4. Autorefleksja w późnych wierszach polskich romantyków. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.
5. Batalistyka w literaturze. Zaprezentuj zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
6. Bohaterowie legend literackich w wybranych epokach. Zanalizuj temat, odwołując się do stosownych tekstów.
7. Bohaterowie literaccy poszukujący trwałych wartości ludzkiej egzystencji. Scharakteryzuj wybrane postaci reprezentujące różne epoki literackie.
8. Bohaterowie w habitach. Analizując przykłady literackie, przedstaw różne sposoby kreowania postaci mnichów.
9. Carpe diem – radość życia utrwalona w literaturze polskiej i obcej. Zilustruj problem, analizując dowolnie wybrane przykłady.
10. Co i jak czytają bohaterowie literaccy? Odpowiadając na pytanie, wskaż przykłady bohaterów, których osobowość i losy zostały ukształtowane przez doświadczenie czytelnicze.
11. „Czarny charakter” w dziełach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach omów funkcje bohatera negatywnego.
12. Czas, miejsce, rekwizyt jako kategorie znaczące w dramacie. Omów zagadnienie, opierając się na wybranych przykładach.
13. Człowiek mierzący się z dziką przyrodą. Porównaj różne realizacje tego motywu w analizowanych tekstach literatury polskiej i obcej.
14. Dawne i współczesne reportaże. Prześledź ewolucję gatunku na wybranych przykładach.
15. „Dlaczego klasycy”? Udowodnij obecność i rozważ przyczyny popularności motywów antycznych w literaturze współczesnej.
16. Doświadczenie nicości i absurdu życia w literaturze Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Zanalizuj przyczyny i skutki postawy dekadenckiej na stosownie dobranych przykładach.
17. Dramat jednostki wpisanej w koło historii XX wieku. Zanalizuj wybrane utwory, skupiając się na wpływie wydarzeń historycznych na losy i postawę człowieka.
18. Druga wojna światowa jako czynnik kształtujący twórczość pisarzy XX wieku. Zinterpretuj wybrane przykłady pod kątem wpływu wydarzeń wojennych na kształt artystyczny dzieł.
19. Egzotyzm w literaturze polskiej. Odwołując się do wybranych przykładów, przedstaw różne przyczyny i formy jego realizacji.
20. Ewolucja tragedii greckiej. Analiza reprezentatywnych przykładów.
21. Felieton dawniej i dziś. Porównaj twórczość wybranego felietonisty współczesnego z XIX-wiecznymi przykładami gatunku.
22. Formuła testamentu w literaturze pięknej. Analizując przykłady, zwróć uwagę na zawarte w nich: spowiedź człowieka i przekaz artysty.
23. Funeralia dawniej i dziś. Zaprezentuj i porównaj staropolską i współczesną lirykę żałobną.
24. Funkcja motywów brzydoty, kalectwa i choroby w tekstach literackich. Omów na przykładach wybranych utworów.
25. Funkcje aluzji biblijnych w twórczości Paolo Coelho. Analiza wybranych przykładów.
26. Funkcjonowanie kategorii tragizmu w tekstach literackich różnych epok. Odwołaj się do stosownych przykładów.
27. Gatunki i konwencje literackie w poezji polskiej XX wieku. Opierając się na wybranych przykładach, porównaj dwie różne formy wypowiedzi poetyckiej.
28. Jednostka niezależna czy marionetka? Omów wybrane kreacje bohaterów dramatycznej twórczości W. Szekspira.
29. Inspiracje filozoficzne w twórczości literackiej wybranej epoki. Zanalizuj zagadnienie, odwołując się do stosownych przykładów.
30. Inspiracje filozoficzne w twórczości wybranego pisarza. Zanalizuj zagadnienie, odwołując się do stosownych przykładów.
31. Jak rozumiesz określenie „pisarz zaangażowany”? Wyjaśnij, odwołując się do przykładów z literatury dawnej i współczesnej.
32. Katastrofizm jako idea i temat literatury polskiej. Zanalizuj przyczyny i konsekwencje postawy katastroficznej w wybranych ujęciach artystycznych.
33. Kategoria odbiorcy w utworze literackim. Scharakteryzuj wybrane przykłady z literatury różnych epok.
34. Kategoria trzech jedności w dramatach: antycznym, szekspirowskim i romantycznym. Odwołując się do wybranych przykładów, wskaż przyczyny i/lub artystyczne konsekwencje odchodzenia od tej reguły kompozycyjnej.
35. Kogo, co i w jakim celu parodiowali polscy pisarze? Zinterpretuj wybrane przykłady literackie, uwzględniając kontekst epok, które reprezentują.
36. Komizm – ironia – karykatura – groteska. Zanalizuj różne sposoby uzyskiwania efektów komicznych w utworach literackich dwu wybranych epok.
37. Konflikt pokoleń jako problem historycznoliteracki i temat literatury polskiej. Porównaj różne literackie ujęcia tego zagadnienia.
38. Bohater dramatu romantycznego i współczesnego. Porównaj postaci wykreowane w wybranych dramatach T. Różewicza z bohaterami dzieł romantycznych.
39. Kreacja bohatera – patrioty w literaturze polskiej. Scharakteryzuj wybrane przykłady z co najmniej dwu epok literackich.
40. Kreowanie i obalanie mitów narodowych w polskiej literaturze wieku XIX i XX. Omów na przykładach wybranych utworów.
41. Obraz współczesnego świata w języku poezji Mirona Białoszewskiego. Analizując wybrane przykłady, zwróć uwagę na typowe dla poety środki wyrazu.
42. Kto to mówi: autor – narrator – bohater? Omów problemy związane z narracją, odwołując się do przykładów prozy z XIX i XX w.
43. Obrazy codzienności w literaturze dawnej i współczesnej. Analiza wybranych przykładów.
44. Literatura obrazem potyczek artystycznych jej twórców. Odwołaj się do przykładów ilustrujących polemikę między konkretnymi autorami.
45. „Ludzie listy piszą” – formy korespondencji dawniej i dziś. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów epistolografii dawnej i współczesnej.
46. Metaforyczna i dosłowna podróż w czasie – analiza wybranych przykładów literackich.
47. Młodość jako temat literatury polskiej XIX i XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
48. Motyw kary boskiej w literaturze polskiej. Zilustruj problem, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
49. Motywy arkadyjskie w polskiej i obcej literaturze dla dzieci i młodzieży. Zinterpretuj wybrane przykłady.
50. Motywy franciszkańskie w literaturze polskiej. Odwołaj się do wybranych przykładów literackich.
51. Motywy kosmogoniczne w najstarszych mitologiach europejskich i we współczesnej literaturze fantastycznej – analiza porównawcza.
52. Motywy teokrytejskie i wergiliańskie w literaturze antycznej i ich kontynuacje w utworach późniejszych epok. Analizując wybrane dzieła, określ funkcje przypisane w nich omawianym motywom.
53. Muza jako motyw literacki i realna inspiracja artysty. Omawiając zagadnienie, wskaż przykłady obecności w literaturze zarówno ujęcia konwencjonalnego, jak i rzeczywistych, które autorzy przedstawiają jako źródło natchnienia.
54. „Nikt z nas nie jest bez winy” (K. K. Baczyński). Interpretując wybrane utwory, skup się na problemie granicy między katem a ofiarą w literaturze polskiej powstałej po 1939 roku.
55. Noc i dzień, światłość i ciemność jako motywy literackie. Przedstaw różne ujęcia, odwołując się do wybranych przykładów.
56. Obecność romantycznych archetypów w literaturze polskiej XIX i XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł.
57. Obraz jednostki wybitnej i jej społeczna rola w tekstach literackich dwu lub trzech epok literatury polskiej. Zanalizuj wybrane przykłady.
58. Obraz Kościoła i jego społeczna rola w polskich tekstach literackich i publicystycznych. Analiza wybranych przykładów.
59. Obraz Litwy w dziełach polskich twórców romantycznych i współczesnych – analiza porównawcza.
60. Obraz rewolucji na przykładzie wybranych utworów literackich. Analiza porównawcza.
61. Obraz wojny w twórczości Hansa Helmuta Kirsta. Analiza wybranych przykadów.
62. Od Edgara Allana Poe do współczesnego horroru. Prześledź ewolucję gatunku literackiego.
63. Od „Rozmowy Mistrza Polikarpa…” do „Fircyka w zalotach” – ewolucja gatunków dramatycznych w literaturze staropolskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
64. Charakteryzując kreacje lekarzy i nauczycieli w literaturze i publicystyce polskiej, odnieś się do tezy o tworzeniu stereotypów przez literaturę.
65. O roli poezji i poety poprzez postać Orfeusza. Odwołując się do wybranych przykładów literackich, przedstaw różne interpretacje tego mitologicznego bohatera.
66. Poeci współcześni – mistrzowie moralnej perswazji. Zinterpretuj wybrane utwory, odczytując zawarte w nich przesłanie moralne.
67. Portret artysty przeklętego w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do biografii i twórczości wybranego twórcy (np. Charles Baudelaire, Artur Rimbaud, Edward Stachura, Rafał Wojaczek lub in.)
68. Powroty do czasu i miejsc dzieciństwa – różnorodne sposoby ujęcia tego motywu w literaturze polskiej.
69. Późne wiersze Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego jako zapis wewnętrznych doświadczeń poetów. Dokonaj analizy porównawczej wybranego materiału literackiego.
70. Problematyka i kształt artystyczny manifestów ideowych kolejnych pokoleń literackich – dokonaj analizy porównawczej.
71. Problem wolności i konieczności w literaturze XIX i XX w. Omawiając zagadnienie, odwołaj się do kontekstów filozoficznych.
72. Problemy związane z dojrzewaniem ideowym bohatera literackiego. Odwołaj się do przykładów z co najmniej dwu epok literackich.
73. Prorocy Apokalipsy. Którym autorom można nadać takie miano i dlaczego? Uzasadnij na wybranych przykładach.
74. Przyroda jako tło wydarzeń literackich. Analizując wybrane przykłady, przedstaw funkcje opisów przyrody w literaturze.
75. Różne koncepcje historiozoficzne w literaturze polskiej. Analizując przykłady, przedstaw przyczyny i cele rozwijania tej tematyki przez autorów.
76. Relacja polityka – wartości moralne w dramacie greckim i szekspirowskim. Analiza wybranych przykładów.
77. Rola muzyki w dziełach literackich. Analizując przykłady, zwróć uwagę na temat i formę utworów.
78. Rola twórcy w życiu narodu. Przedstaw różne koncepcje zadań twórcy ukazane w literaturze polskiej wybranych epok.
79. Analizując dzieła prozy F. Dostojewskiego, J. Conrada i A. Camusa, porównaj ich spojrzenie na rolę wiary w kształtowaniu systemu etycznego człowieka.
80. Różne funkcje didaskaliów w tekstach dramatycznych. Omów na wybranych przykładach.
81. Różne kreacje bohaterów w powieści historycznej i w utworach przedstawiających wydarzenia z przeszłości – analiza wybranych przykładów.
82. Różne sposoby funkcjonowania motywu wampira i wilkołaka w literaturze polskiej i obcej – analiza wybranych przykładów.
83. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywów prometejskich – analiza wybranych przykładów.
84. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu theatrum mundi - analiza wybranych przykładów.
85. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywów wanitatywnych – analiza wybranych przykładów.
86. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu labiryntu – analiza wybranych przykładów.
87. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu lotu i ptaka – analiza wybranych przykładów.
88. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu sądu i procesu – analiza wybranych przykładów.
89. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu szkoły – analiza wybranych przykładów.
90. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca – analiza wybranych przykładów.
91. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze toposu ogrodu – analiza wybranych przykładów.
92. Różne sposoby ujęcia obrazu dworu szlacheckiego w literaturze polskiej – analiza wybranych przykładów.
93. Różnorodne ujęcia motywu przyjaźni, braterstwa i solidaryzmu w literaturze lagrowej i łagrowej – analiza wybranych przykładów.
94. Sen, halucynacja, wizja – różnorodne ujęcia tego motywu w wybranych utworach literackich.
95. Społeczeństwo i jednostka wobec państwa despotycznego i totalitarnego. Dokonaj porównania ujęcia tego problemu w literaturze XIX i XX wieku.
96. Sposoby kreowania czasu i przestrzeni w utworach awangardowych. Zanalizuj wybrane przykłady.
97. Różne sposoby realizacji kategorii groteski w literaturze. Interpretując wybrane przykłady, określ przyczyny popularności groteski w XX wieku.
98. Staropolska obyczajowość utrwalona w renesansowych i barokowych tekstach literackich – analiza wybranych przykładów.
99. „Swój” i „obcy” w literaturze XIX i XX w. Omów na wybranych przykładach.
100. „Szara strefa” oficjalnej rzeczywistości – zanalizuj zagadnienie, odwołując się do przykładów z twórczości Marka Hłaski, Leopolda Tyrmanda i Marka Nowakowskiego.
101. Szekspiryzm polskiego romantyzmu. Zbadaj wpływy dzieł angielskiego dramaturga na polską literaturę romantyczną.
102. Świat przedstawiony oczyma dziecka. Analizując wybrane przykłady, zwróć uwagę na specyfikę narracji i sposobu przedstawiania rzeczywistości.
103. Triada prawda, piękno i dobro w literaturze starożytnej i współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów antycznych oraz twórczości jednego z pisarzy współczesnych.
104. Twórczość T. Pratchetta wobec kanonu literatury fantasy. Analiza wybranych przykładów.
105. Tytuł, motto, scena finałowa jako klucz do interpretacji dzieła literackiego. Zbadaj zagadnienie na wybranych przykładach.
106. Wady narodowe Polaków w zwierciadle satyry od Krasickiego do współczesności. Wskaż najbardziej charakterystyczne motywy polskiej twórczości satyrycznej i zanalizuj typowe dla niej środki artystyczne.
107. Wpływ mitologii na twórczość R.R.Tolkiena. Analiza wybranych przykładów
108. Współczesna literatura i publicystyka polska w walce ze stereotypami i uprzedzeniami. Przedstaw problem, odwołując się do przeanalizowanych tekstów.

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

109. Autoportret w sztukach plastycznych i w literaturze. Omów sposoby kreacji własnego „ja” w dziełach różnych epok.
110. Bitwa pod Grunwaldem i jej bohaterowie w ujęciu literackim, malarskim i filmowym. Analiza porównawcza.
111. Bohater literacki w interpretacji aktorskiej. Odwołując się do wybranych przykładów, omów różne koncepcje kreowania postaci scenicznej i/lub filmowej.
112. Bohaterowie „Granicy” z powieści Z. Nałkowskiej i filmu J. Rybkowskiego. Analiza porównawcza kreacji wybranych postaci.
113. Dzieło sztuki jako inspiracja dla twórców późniejszych epok. Analiza wybranych przykładów dialogu literatury z innymi dziedzinami sztuki.
114. Dwie ekranizacje „Lalki” B. Prusa. Analiza porównawcza pierwowzoru literackiego i adaptacji filmowych.
115. Dzieło literackie i komiks. Odwołując się do wybranych przykładów, wskaż podobieństwa i różnice gatunkowe.
116. Ekspansja symbolu w literaturze i sztukach plastycznych modernizmu. Przedstaw wybrane przykłady symbolicznych wizji i zaproponuj interpretację.
117. Ekspresjonizm jako „krzyk duszy”. Omów różne sposoby wyrażania uczuć przez ekspresjonistów, odwołując się do dzieł literackich i plastycznych.
118. Ewolucja kreacji stróża prawa w literaturze kryminalnej i w filmie. Analiza porównawcza.
119. Funkcje alegorii w dziełach literackich i malarskich doby średniowiecza. Analiza i interpretacja wybranych przykładów.
120. Funkcjonowanie teatru, praca aktorów i życie gwiazd w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł (np.„Komediantka” W.S. Reymonta, serial „Komediantka” i serial „Modrzejewska”).
121. Getto warszawskie w literaturze i filmie. Porównaj literackie i filmowe obrazy getta.
122. Groteska jako środek wyrazu artystycznego we współczesnej sztuce literackiej i teatralnej lub filmowej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
123. Inspiracje homeryckie w literaturze i sztukach plastycznych. Omów różne artystyczne ujęcia motywów homeryckich.
124. Jacka Kaczmarskiego interpretacje dzieł malarskich. Zanalizuj sposoby i funkcje posługiwania się motywami malarskimi w piosenkach tego autora.
125. Literacka i filmowa wizja PRL-u. Analiza wybranych przykładów.
126. Literacka, malarska i filmowa ars moriendi. Analiza porównawcza wybranych przykładów.
127. Literackie i malarskie lub filmowe kreacje dziecka. Przedstaw różne sposoby kreowania bohatera dziecięcego.
128. Ludowość w sztukach pięknych. Zanalizuj różne realizacje motywów folklorystycznych w literaturze, muzyce i/lub plastyce.
129. Mądrość ubrana w alegorię. Zaprezentuj malarskie i literackie przykłady alegorii, podejmując próbę ich interpretacji.
130. Motyw drogi w literaturze i w filmie. Omów funkcje motywu na wybranych przykładach.
131. Motyw gór w sztuce. Zanalizuj wybrane przykłady z literatury i innej dziedziny sztuki.
132. Motyw paktu z diabłem w literaturze i malarstwie. Analizując wybrane przykłady, omów przyczyny i konsekwencje układania się z szatanem.
133. Robinsonada w literaturze i filmie. Porównaj różne ujęcia tego motywu.
134. Postać syna marnotrawnego w sztuce europejskiej. Omów różne realizacje, odwołując się do przykładów z literatury i malarstwa.
135. Wojna trojańska w literaturze i sztukach plastycznych. Porównaj różne realizacje tego motywu w sztuce.
136. Gotycyzm w literaturze i sztukach plastycznych. Omów różne sposoby i funkcje posługiwania się motywami gotyckimi w wybranych tekstach kultury.
137. Szaleństwo, obłęd w literaturze i filmie. Zinterpretuj wybrane przykłady, wskazując na funkcje tych motywów w omawianych dziełach.
138. Najnowsze inscenizacje polskich dramatów romantycznych. Skomentuj współczesne pomysły inscenizacyjne, przedstawiając stosowane w nich techniki i środki wyrazu.
139. Narodowi bohaterowie przez pryzmat literatury i malarstwa. Przedstaw różne spojrzenia na znane postaci z historii Polski.
140. „Nowy wspaniały świat” – antyutopia w literaturze i filmie. Omów zagadnienie, odwołując się do analizowanych przykładów.
141. „Jądro ciemności” Josepha Conrada a jego różne filmowe adaptacje. Analiza porównawcza.
142. Podróż w czasie w literaturze i filmie. Porównaj literackie i filmowe ujęcie tego motywu.
143. Pokrewieństwa literatury i opery. Na wybranych przykładach omów różne zależności między tymi dziedzinami sztuki.
144. Porównaj różne realizacje motywów pasyjnych w literaturze i sztukach plastycznych.
145. Portrety sarmackie w literaturze i malarstwie od XVII do XIX wieku. Wykorzystując wybrane dzieła, zaprezentuj różne spojrzenia na szlachecką przeszłość Polaków.
146. Postaci karierowiczów w literaturze XIX i XX wieku oraz w filmie. Analiza wybranych przykładów.
147. Powstanie styczniowe w dziełach literackich pozytywizmu i Młodej Polski oraz na obrazach A. Grottgera. Analiza porównawcza.
148. Pytania o dalsze losy kultury w dobie globalizacji i masowości. Powołując się na wybrane przykłady z literatury i innych dziedzin, przedstaw zagrożenia, jakie twórcy dostrzegli w kulturze masowej.
149. Realizm jako metoda opisywania świata w literaturze i filmie. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.
150. Relacje między kulturą wysoką i niską dawniej i dziś. Zanalizuj co najmniej po dwa przykłady z zakresu literatury i z innych dziedzin sztuki.
151. Romantyczne widzenie natury. Porównaj w analizowanych tekstach literackich i malarskich.
152. Różne sposoby kreowania postaci tajnego agenta i szpiega w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
153. Symbol węża w literaturze i malarstwie. Zinterpretuj wybrane przykłady.
154. Szekspir w kinie. Zinterpretuj wybraną adaptację Szekspirowskiego dramatu.
155. Świat widziany oczyma ludu. Przedstaw tradycje, zwyczaje i mentalność ludową ukazane w filmie (np. J.J. Kolski) i literaturze (np. Mickiewicz, Reymont).
156. Święty Jerzy (Sebastian, Franciszek…) w literaturze i malarstwie. Odwołując się do wybranych przykładów, dokonaj interpretacji symboliki związanej z tą postacią.
157. Tatry malarzy i Tatry poetów. Analiza porównawcza na wybranych przykładach epoki modernizmu.
158. „Trylogia” H. Sienkiewicza w filmowej wersji J. Hoffmana – historyczny komiks czy pełnobrzmiąca wypowiedź artystyczna? Ustosunkuj się do problemu, argumentując swoje stanowisko.
159. Vanitas w literaturze i sztuce plastycznej. Omów funkcjonowanie motywu na wybranych przykładach z różnych epok.
160. Wampiryzm w literaturze i filmie. Omów na wybranych przykładach.
161. Wizerunek Napoleona w literaturze i malarstwie polskim. Scharakteryzuj sposoby kreowania postaci historycznej.
162. Wszystko jest iluzją. Odwołując się do przykładów z literatury i innych wybranych dziedzin sztuki, udowodnij, że teza ta jest podstawą estetyki barokowej.
163. Czy kicz to „raj dla mało wymagających”? Odwołując się do przykładów z literatury i innej wybranej dziedziny sztuki, przedstaw problemy związane z oceną tekstów kultury realizujących tę kategorię estetyczną.

Język

164. Błąd językowy jako źródło komizmu. Zanalizuj temat, wykorzystując polskie teksty kabaretowe.
165. Eksperymenty językowe w poezji polskiej XX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
166. Elementy turpizmu w stylistyce literatury współczesnej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
167. Emocje w języku bohatera literackiego. Przedstaw językowe środki ekspresji w dziełach literackich wybranej epoki.
168. Frazeologia biblijna we współczesnej muzyce religijnej. Analiza języka tekstów wybranych pieśni.
169. Funkcje środków językowych w reklamie prasowej, radiowej i telewizyjnej. Analiza wybranych przykładów.
170. Gwara ludowa i stylizacja gwarowa w tekstach piosenek współczesnych zespołów i solistów. Zanalizuj na wybranych przykładach.
171. Imię, nazwisko, przydomek, pseudonim. Omów różne typy i funkcje osobowych nazw własnych w literaturze i publicystyce.
172. Język listów jako dokument indywidualnego stylu nadawcy. Omów zagadnienie na podstawie analizy epistolografii wybranego autora.
173. Język wiadomości tekstowych SMS telefonii komórkowej. Analiza wybranych przykładów.
174. Język wybranego środowiska. Zanalizuj leksykę, frazeologię, składnię w wypowiedziach tej grupy.
175. Językowe środki kształtowania wypowiedzi lirycznej na przykładzie twórczości wybranego poety.
176. Komizm słowny w wybranych dramatach XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
177. Manipulacja językowa w tekstach publicystycznych. Odwołując się do wybranych tekstów, scharakteryzuj środki językowe służące temu celowi.
178. Nagłówki codziennej prasy. Oceń poprawność i stopień spójności z tekstem, określ funkcje językowe.
179. Nazewnictwo usługowo-handlowe w twoim mieście. Zanalizuj zebrany materiał pod względem zgodności z ustawą o ochronie języka polskiego.
180. Od Biblii królowej Zofii do Biblii Tysiąclecia. Zestawiając wybrane fragmenty różnych tłumaczeń Biblii, przedstaw różnice wynikające z interpretacji tłumaczy i rozwoju polszczyzny.
181. Od znaczenia etymologicznego do realnego. Odwołując się do wybranych przykładów, omów zmiany znaczeniowe we współczesnej polszczyźnie.
182. Omów funkcje gwary podhalańskiej w tekstach K. Przerwy-Tetmajera, S. Wyspiańskiego i J. Tischnera.
183. Perswazyjna funkcja środków językowych we współczesnej reklamie prasowej, radiowej i telewizyjnej.
184. Różne czy takie same językowe środki perswazji w publicystyce dawnej i współczesnej? Zbadaj problem, analizując język kilku wybranych tekstów publicystycznych.
185. Różne sposoby wykorzystywania warstwy brzmieniowej języka. Odwołaj się do wybranych tekstów poetyckich.
186. Słownictwo i frazeologia o literackim rodowodzie. Omów zagadnienie, opierając się na zebranym materiale językowym.
187. Stylistyka kazań współczesnych księży katolickich. Analiza wybranych przykładów.
188. Stylizacja środowiskowa w dziele literackim. Analiza wybranych przykładów.
189. Typowe błędy w wypowiedziach dziennikarskich. Zanalizuj i sklasyfikuj błędy językowe na wybranych przykładach.
190. Zjawisko nowomowy na przykładzie „Trybuny Ludu”. Analiza wybranych przykładów z jednego rocznika.