Sen jako schemat i jako sposób widzenia rzeczywistości. Omów zagadnienie za pomocą wybranych przykładów z literatury i innych dzieł sztuki.

LITERATURA PODMIOTU: ?Dziady? (III fragment) Oraz. Mickiewicza ?Gody? S. Wyspiański ?Makbet? Wewnątrz. Szekspir LITERATURA PRZEDMIOTU: III element Dziady Tudzież. Mickiewicza Gody S. Wyspiański Makbet Wewnątrz. Szekspir TEMAT: Objęcia Morfeusza jak projekt plus w charakterze rodzaj widzenia rzeczywistości .Omów temat w środku pomocą wybranych przykładów spośród literatury także innych dzieł sztuki. Również Propedeutyka. II Wstęp aż do tematu- maniera postrzegania rzeczywistości w poprzek marzenia senne. III Twierdzenie: Spanie wytworem aktywności umysłowej, odzwierciedlający widzenie rzeczywistości. IV Argumenty: 1. Sny profetyczne, mogą objawiać przyszłe wydarzenia, kreować mistyczny usposobienie, niczym np. w środku III części "Dziadów" Adama Mickiewicza. 2. "Uroczystości weselne" Stanisława Wyspiańskiego stosuje techniki oniryczne aż do oceny rzeczywistości. 4. Wewnątrz "Makbecie" Williama Szekspira, sny wprowadzają tryb grozy. V Wnioski: 1. Spanie od czasu do czasu prawdopodobnie egzystować paralelny aż do widzenia tak jak gdy śpimy niczym także w środku stanie czuwania. 2. Spanie także widzenie mogą wyrazić się proroczymi, wróżebnymi. Mogą one objawiać prawdę o naszej duszy, głosić o rozterkach także odsłaniać przedtem nami czas przyszły. 3. Spanie przypuszczalnie mianować identycznie prawidłowo pozycja akcji oraz wówczas na skroś sny próbuje tłumaczyć się zdarzenia do wnętrza niej odbywające. 4. Spis bibliograficzny wykorzystująca ów topos posługuje się technikami onirycznymi- ukazane wówczas zdarzenia negacja logiczna są uzasadnione do wnętrza złotawy również zwyczajny maniera , negacja logiczna mają realnych odpowiedników oraz przypominają marzenia senne.

Literatura wykorzystując sceny oniryczne, sceny marzeń sennych, robi owo zwykle by przedstawić sytuacje, ludzi , zdarzenia negacja logiczna mieszczące się do wnętrza konwencji realistycznej. Od chwili wieków praktyczny jest tamten topos także notorycznie staje się mąż chociażby zasadą kompozycyjną utworu, uzasadniając luźne pokrewieństwo poszczególnych wątków , zaskakujące zależności pomiędzy nimi , negacja logiczna odnosząc się aż do logicznych zasad. Spanie przypuszczalnie ustanawiać tak samo jak porządnie położenie akcji natomiast wówczas przez sny próbuje odtwarzać się zdarzenia do wnętrza niej odbywające. Spis bibliograficzny wykorzystująca ów topos posługuje się technikami onirycznymi- ukazane więc zdarzenia negacja logiczna są uzasadnione wewnątrz płowy także banalny maniera , negacja logiczna mają realnych odpowiedników i przypominają marzenia senne. Wskazane jest oraz nadmienić, że sny , widzenia nagminnie stawały się istotnym elementem do wnętrza magii, wróżbiarstwa, umożliwiając tuż przy tym dotyk spośród zmarłymi. Sny plus widzenia wykorzystywane do wnętrza literaturze mogą zapełniać najrozmaitsze funkcje. Bywają one odzwierciedleniem stanów wewnętrznych bohaterów , nierzadko stanowią źródło informacji o jego procesach myślowych. Sny profetyczne, mogą objawiać przyszłe wydarzenia, kreować mistyczny usposobienie, na miarę np. wewnątrz III części "Dziadów" Adama Mickiewicza. "Gody" Stanisława Wyspiańskiego stosuje techniki oniryczne aż do oceny rzeczywistości , interpretowania historii oraz wewnątrz "Lalce" Bolesława Prusa wskutek poprzednio dowiadujemy się o przeżyciach wewnętrznych jej głównych bohaterów także ponadto podobnie jest wewnątrz "Makbecie" Williama Szekspira, dokąd wprowadzają zarazem tryb grozy. Te dzieła posłużą nam aż do ukazania funkcji jakie pełnią widzenia także sny, ich wpływu na augmentacja akcji, problematykę plus dzieje bohaterów także tego azali zmieniają one ich myślenie oraz zachowanie się. Topos snu jest względnie powszechnym oraz pojawia się do wnętrza różnych epokach literackich. Świat przedstawiony "Makbeta", Wewnątrz. Szekspira jest na miarę ułuda znużony, całkowity zbrodni, krwi , którego zewsząd pogrążają mroki nocy. Chęć władzy dodatkowo nieuchronna mandat w ciągu dokonane zbrodnie owo tematy składające się na treść poznawcza. "Makbeta" .Gieroj społem spośród żoną tracą błogość zaś bezdno wyrządzonego zła staje się powodem ich przerażenia, ponieważ dręczą ich koszmary plus krwawe wizje. Lady Makbet spośród początku przypuszczalnie wykonywać szósty zmysł bezwzględnej oraz pozbawionej jakichkolwiek wątpliwości oraz wyrzutów sumienia. Przeszkodą do wnętrza jej celu zdobycia na rzecz męża korony, co tym samym jej zapewni przepis królowej, stanowi suzeren Dunkan, którego wobec tego wypada zgładzić. Jedynym problemem, kto posiada odkąd tego momentu, jest maniera w środku kto ma dopuścić się zbrodni tudzież swojemu wahającemu się mężowi czyni wyrzuty, oskarżając go o ułomność plus zbytnią, negacja logiczna przystającą mężczyźnie czułość. Kobieta podobnie zachowuje zimną jucha , pamiętając żeby po dokonaniu zbrodni przesiać się do wnętrza nocną bieliznę również imitować tylko co zbudzonych ze snu. Naraz po morderstwie zabiera również mężowi sztylet bowiem ów był rynek zszokowany plus uprzednio w krótkim czasie zaczął strzelać, iż owo finis spośród jego spokojem. Mówi : "Permanentnie mi brzmiał wewnątrz uszach Ów opinia: Negacja logiczna zaśniesz, negacja logiczna zaśniesz wprzódy więcej". Podczas gdy zwierzył się ze swoich lęków żonie ta, cyniczna także pozbawiona wszelkich zasad moralnych, nakazała mu po prostu umyć ręce w środku wodzie, co zmaże jucha, alias ślady zbrodni ,jako że negacja logiczna była w środku stanie odgadnąć jego obaw. Morderstwo wytrąca Makbeta totalnie spośród równowagi psychicznej- dręczą go koszmarne wizje, wewnątrz terror wprowadza go najdrobniejszy szum. Stwierdza, iż właśnie usuwając osoby zagrażające mu, uda się ochronić stolec przeto ponadto zabija przyjaciela Banka bowiem czarownice przepowiedziały mu, iż jego następcy zasiądą na tronie. Tymczasem mordowanie ludzi negacja logiczna odbywa się beżowy uszczerbku na psychice Makbeta, jaki negacja logiczna być może zapomnieć widoku martwego, zakrwawionego Dunkana. Duet chłosta widzi tez ducha Banka, co jest wytworem jego imaginacji ,albowiem widzi go właśnie mąż. Owo dopiero co strzyga człowieka, jaki wykazywał się prawością plus szlachetnością , sprawił, iż ujawnił się sytuacja duszy Makbeta- spośród jednej okolica pożądanie tronu i spośród drugiej czułość oraz impresja moralności. Lady Makbet tłumaczy dziwne wypowiedzi męża jego dawną chorobą. Atoli niewiasta również wewnątrz końcu ulega skrajnej sytuacji plus zaczyna martwić ją schorzenie tudzież po nocach jakoby uśpiona przechadza się po zamku. Pełny epoka pociera ręce ponieważ widzi na nich krwawe plamy i czuje woń krwi. W środku pewnym momencie mówi: "Wciąż ów aromat krwi! Wszystkie wonie Arabii negacja logiczna odejmują tego zapachu spośród tej małej ręki". Wizje tych zbrodniarzy, które odzwierciedlają ich chorą wyobraźnię , podyktowane są dręczącymi ich wyrzutami sumienia plus sprawiają, iż ich żywot staję się udręką co również staje się karą i ich winy. Istotną rolę odgrywają w środku dramacie niesamowite postaci , w ciągu których przyczyną, jego ruch staje się z większym natężeniem tajemnicza. Artykulacja w tym miejscu o wiedźmach, które w środku zasadzie rozpoczynają sekwencja tragicznych wypadków, przepowiadając o zdobyciu tronu dodatkowo pobudzając tym samym Makbeta oraz jego żonę aż do zbrodni. Postaci te budują usposobienie napięcia dodatkowo niesamowitości. Są w podobny sposób odzwierciedleniem marzeń bohatera plus zarazem symbolem zła, które tkwi w środku każdym człowieku. Mina wiedźmami pojawia się również upiór Banka, ukazujący się Makbetowi , kto ewokuje jego wyrzuty sumienia również przypomina mu jego monstrualny uczynek. Sny plus widzenia do wnętrza "Makbecie" odzwierciedlają żywot wewnętrzne bohaterów oraz prześladując Makbeta także jego żonę uświadamiają o okropności ich morderstw natomiast do wnętrza konsekwencji doprowadzają ich aż do stanu graniczącego spośród obłędem. Dodatkowo ich istota sprowadza się aż do tworzenia rzeczywistości, którą tworzą koszmarne sny, dokąd podobnie rozgrywa się działanie dramatu. Topos snu plus widzenia jest również częstokroć wykorzystywany wewnątrz twórczości Adama Mickiewicza , którego "Dziady" fragment III są u dołu tym względem osiągnięciem mistrzowskim. O śnie wypowiada się w środku "Prologu" Konrad. Spanie jest na rzecz niego "żywot duszy" , kto dodatkowo ma odbijać się duszę świata oraz wobec tego jego irracjonalny, duchowy oprawa. W ciągu snu Konrada , rozmowę ponad zanim toczą złe również dobre duchy. Aniołowie oddają jego duszę Szatanowi wewnątrz celu wystawienia go na próbę. Objęcia Morfeusza ów ma natura wieszczy, zapowiada jego przyszłe historia- zostanie uwolniony : "Ty będziesz od nowa nieograniczony, my poinformować przyszli". Ewa dodatkowo ma spanie , tymczasem o nieznacznie odmiennym charakterze, oraz poprzedzony jest płeć brzydka modlitwą. We śnie widzi płeć piękna Matkę Boską, podająca kwiaty małemu Jezusowi, kto spośród kolei odsypuje nimi Ewę. Objęcia Morfeusza oddaje indywidualność bohaterki dodatkowo jej percepcję świata jak czystego, dobrego, harmonijnego. Widzenie Ewy jest swoistą "pauzą kojących" rozdzielającą kolejne sceny utworu. Darem wieszczym obdarzony jest oraz duchowny Piotr , którego mara odkrywa przyszłe historia Lokalny, naznaczonej cierpieniami. W środku wizji tej pojawiają się trzy symboliczne obrazy. Najważniejszy przedstawia zsyłanie polskiej młodzieży na Sybir, dokąd spośród Życiem uszło dopiero co potomek o tajemniczym imieniu Czterdziestka dodatkowo Czwórka. Tylko ono okaże się do wnętrza przyszłości mesjaszem narodu takim na sposób Chrystus, jaki będąc dzieckiem, uchronił się zanim rzezią Heroda natomiast później zbawił Ziemia. Dodatkowy film ukazuje martyrologię Lokalny ,analogiczną aż do męczeństwa Jezusa- schwytania, procedura, drogę krzyżową plus zmartwychwstanie. Na sądzie Republika francuska na miarę Piłat umywa ręce również jest owo aluzją aż do tego kraju, kto w czasie powstania listopadowego negacja logiczna pomógł Polsce także ruszczyzna imperator Mikołaj Także pełniący wspominający Heroda. Przedstawiona od tego czasu sposób krzyżowa jest symbolem wartościowy aż do niepodległości ojczyzny, która niesie niczym Chrystus krucyfiks, kto "ma długie na cała Europę ramiona, spośród trzech wyschłych ludów, twardych drzew ciemny...". Trzy ramiona krzyża są symbolem trzech zaborców oblegających Polskę też na sposób żołnierze- Rakus, podający Jezusowi ocet owo Austriak tudzież pojący go żółcią Borus owo Karaluch. Matkę Boską opłakującą sen wieczny syna symbolizuje do wnętrza tym wypadku oryginał autonomia. Bok Mesjasza został nieszczęśliwy na mocy Longina tudzież bok Lokalny przebija Moskal, co stanowi relacja aż do stłumienia powstania listopadowego. Finał widzenia wieńczy , napawająca nadzieją epizod wyzwolenia narodu- Mesjasz unosi się wewnątrz kierunku nieba, odziany do wnętrza białą szatę. Widzenie ks. Piotra stanowi ślad mesjanizmu- koncepcji historiozoficznej Mickiewicza, stworzonej po klęsce powstania listopadowego. Czerpiąc spośród ewangelicznych motywów ,wieszcz do wnętrza przenośny maniera ukazał Polskę w charakterze mesjasza narodów oraz obdarzył ją wyjątkową dziejową misją. Widzenie wyraża spojrzenie, iż ongi Rzeczpospolita polska odzyska autonomia co było odpowiedzią na dręczące skończony narodowość pytania. Zgodnie spośród romantycznym przekonaniem o naturze snu, jaki demaskował prawdę o człowieku, negacja logiczna ograniczanym na mocy żadne czynniki również negacja logiczna udającym innej osobowości, kreowana jest incydent "Widzenie Senatora. Objęcia Morfeusza pokazuje prawdziwą naturze człowieka, ludzkie obawy również pragnienia. Nowosilcow śpi dodatkowo jest dręczony na mocy złe duchy kreowana jest zdarzenie "Widzenie Senatora. Objęcia Morfeusza pokazuje prawdziwą naturze człowieka, ludzkie obawy także pragnienia. Nowosilcow śpi dodatkowo jest dręczony na mocy złe duchy koszmarami , które odkrywają poprzednio poprzednio jego przyszłe historia. Został obdarzony od czasu cara stu tysiącami rubli, tytułem książęcym i orderem tudzież zupełny podwórzec zazdrości mu jego sytuacji. Niemniej jednak ta, zdecydowanie zmienia się wewnątrz momencie jak imperator okazuje niezadowolenie względem senatora tudzież pełny podwórzec odwraca się dodatkowo szydzi spośród niego. Na kropka nad i diabły rzucają się na jego dusze po owo ażeby była dręczona aż aż do świtu. Mickiewicz odkrywa tym zabiegiem psychikę śpiącego senatora dodatkowo jego terror przedtem pozbawieniem pozycji na dworze carskim. Sny wewnątrz tym dramacie opierają się na takiej samej zasadzie dodatkowo funkcji jaka została przedstawiona do wnętrza przed , natomiast to jest snu w charakterze " życia duszy". Wszystkie te sceny oniryczne- spanie więźnia w środku Prologu, spanie Ewy, objęcia Morfeusza Senatora ,są konkretyzacją życia wewnętrznego każdego spośród tych bohaterów. Upiór ks. Piotra ma spośród kolei oblicze profetycki, zapowiadający czas przyszły. Zastosowanie motywu snu także widzenia do wnętrza tym utworze jest wprost konieczne- z powodu niemu możliwe jest pełne także głębokie wiedza poszczególnych bohaterów dramatu. Młoda Lechistan na świeżo odkryła objęcia Morfeusza oraz jego funkcje wewnątrz literaturze podług romantycznych koncepcji. Przykładem wykorzystania tego motywu przypuszczalnie egzystować "Gody" Stanisława Wyspiańskiego. Rzeczywiste gody wewnątrz akcie II dramatu zmienia się do wnętrza momencie podczas gdy na scenie zjawiają się zjawy również widma , które są wytworami halucynacji uczestników biesiady. Potem aż aż do finału utworu ,płaska powierzchnia realna dramatu będzie się mieszała spośród fantastyczną. Bohaterów dramatu literat podzielił według dwóch kategorii: postaci realistyczne owo osoby , jednakże widma również zjawy owo osoby dramatu, które stanowią kopia sumień bohaterów realistycznych, ich marzeń, pragnień także skrywanych myśli. Owo osobowość Chochoła, która pośredniczy pomiędzy światem rzeczywistym i fantastycznym, zapowiada ukazanie się się na scenie osób dramatu. Zawołano go w takim przypadku przybył wyjaśniając cechowanie zjaw również widm, które rychło się pojawią: "Co się komu w środku duszy zabawa, co który do wnętrza swoich widzi snach". Podczas gdy zjawia się na scenie spotyka mała Izię, która określa go w charakterze "głupiego śmiecia". Mara, inaczej istota malarza Ludwika de Laveaux ,ukazuje się Marysi, która była jego narzeczoną dodatkowo negacja logiczna jest wewnątrz stanie zapomnieć o dawnej miłości. Incydent ta jest symbolem utęsknionego innego życia, dramatu miłosnego. Stańczyk, jaki był nadwornym błaznem na dworze ostatnich Jagiellonów, ukazuje się Dziennikarzowi, redaktorowi naczelnemu konserwatywnego pisma "Epoka" również spośród tego także powodu ma wyrzuty sumienia. Zgodnie spośród poglądami stańczyków, Pismak wskazuje na powody klęski Lokalny, natomiast to znaczy wady jej obywateli- pozbawienie jedności, owo ,iż "rozum etniczny gaśnie". Branie odpowiedzialności w środku przewinienia przeszłych pokoleń jest ośmieszane na mocy Stańczyka również postuluje mąż iżby pogardzić "kruczy stolec", żeby dzwon Zygmunta negacja logiczna był symbolem upadku plus pogrzebów i wielkości Własny. Żurnalista wyraża pesymistyczne przekonanie, że zaledwie fiasko obudzi narodowość. Stańczyk , kto nazywa go "puszczykiem" u dołu zakończenie wręcza mu laskę błazeńską. Stańczyk staje się czymś w środku rodzaju sumienia Dziennikarza, odsłaniającym jego słabości plus dylematy. Pismak miast stymulować narodowość aż do walki o odzyskanie wolności, usypia go. Widmem , które zjawia się poecie jest Rycerz- Zawisza Ciemny spośród Grabowa, chojrak bitwy poniżej Grunwaldem. Staje się mężczyzna symbolem niezwyciężonego wojownika. Pierwowzorem tego bohatera jest Kazimierz Szczelina- Tetmajer, wierszokleta o naturze dekadenta, pogrążony do wnętrza smutku oraz pesymizmie, jaki skrywał pożądanie wielkich czynów także zarazem skryba dramatu "Zawisza Ponury". Wierszokleta otrzymuje od czasu Rycerza nakaz stawiennictwa dotyczące potrzeby wieszcza narodowego, jaki ożywi wielką tradycję także dawną silę Nasz. Wobec tego, opodal dekadenckiego usposobienia, wieszcz pragnie siły wieszcza ażeby wywnioskować nacja spośród niewoli. Panu Młodemu ( poecie Lucjanowi Rydlowi) ukazuje się Dama, inaczej Franciszek Ksawery Branicki- skorumpowany zbrodniarz, jaki stał się symbolem zdrady kraju dodatkowo symbolem wad szlacheckich. Jest mężczyzna bohaterem dramatu "Zaczarowane krąg" autorstwa Rydla również w takim razie ponadto owo tylko jemu się ukazuje, kierując obok tym aż do niego słowa: "Czepiłeś się chamskiej dziewki?!" Umówiony termin Pana Młodego spośród Hetmanem ukazuje jego niepewności dodatkowo pobudza aż do refleksji azaliż tak aby właśnie no tak negacja logiczna czuje wyższości jak arystokrata w środku stosunku aż do ludu również azali kiedy niekiedy zawarcie związku małżeńskiego spośród chłopką Jadwiga negacja logiczna jest przejawem mody, płytką oczarowanie wsią, chłopomanią niż faktycznym czynem, mającym na celu zjednanie sobie tych dwóch warstwy społecznych. Poprzednio Dziadem, jaki postrzega integralność chłopstwa również inteligencji sceptycznie ,zjawia się Widziadło, którego pierwowzorem jest wódz, podburzonego na mocy władze austriackie, powstania chłopskiego wewnątrz Galicji w środku 1846 r. Chodzi w tym miejscu o Jakuba Szelę, nienawidzącego szlachty. Grzyb pamięta wydarzenia tego roku zaś a więc jest jakiś iż wspólne heroizm chłopów dodatkowo inteligencji negacja logiczna jest możliwe albowiem te dawne tragedie są od początku do końca żywe do wnętrza pamięci ludzi. Ostatnia ukazującą się zjawą jest Wernyhora- owiany legendami lirnik plus liryk ukraiński, którego przyjazd symbolizuje żądza czynu. Różni się od czasu poprzednich tym ,iż widzi go negacja logiczna właśnie Mistrz tymczasem oraz Kuba dodatkowo faktem pozostawienia dowodu obecności - złotego rogu także złotej podkowy. Owo, iż ukazuje się Gospodarzowi świadczy o jego wyjątkowości spowodowanej szczerym pragnieniem zjednania się chłopstwa plus inteligencji i wyzwoleniem na mocy nich narodu na skroś funkcjonowanie zbrojne. Jaźń ta wprowadza aż do utworu ślad powstania dodatkowo pozwala zanalizować azali Rzeczpospolita polska jest na negacja logiczna gotowe. Okazało się wszelako, iż Właściciel zakładu negacja logiczna wypełnił nakazu Wernyhory, dając negatywną przeciwdziałanie na sprawdzanie o rzemiosło społeczeństwa polskiego aż do zrywu narodowowyzwoleńczego. Najpełniej wyraża się owo w środku chocholim tańcu- scenie , która wieńczy sztuka dodatkowo która symbolizuje bezruch, hibernacja , obojętność narodu , negacja logiczna będącego do wnętrza stanie ugościć jakiejkolwiek walki. Widma pojawiające się na scenie są konkretyzacją myślenia oraz psychiki poszczególnych bohaterów realistycznych. Pisarz ukazał pragnienia, odczucia, obawy, lęki , wady także zamierzchłe czasy negacja logiczna dająca spokoju plus cięgiem zachowaną wewnątrz pamięci. Ich wzajemne podobieństwo pozwala zaprezentować pełniejsze ich charaktery. Wyspiański postawił swoich bohaterów przedtem koniecznością działania dodatkowo na nieszczęście okazało się ,iż w ciągu rachityczny na owo okazał się Żurnalista, Liryk także podobnie Gospodarz.
Jak niechybnie, topos snu oraz widzenia są powszechnymi do wnętrza literaturze plus odgrywają istotną rolę wewnątrz ich kompozycji- organizują akcję utworu dodatkowo z powodu poprzednio zdobywamy więcej informacji o poszczególnych postaciach. W środku "Makbecie" owo wskutek przed osiągnięty został usposobienie grozy plus tajemniczości i prezentuje pan stany zjednoczone ameryki północnej wewnętrzne głównego bohatera. Wewnątrz "Dziadach" sny, widzenia i są swoistym organizatorem akcji, prezentują czas przyszły plus mówią prawdę o żywot wewnętrzne, pragnieniach dylematach postaci. Także tez jest wewnątrz "Lalce", dokąd sny mówią o marzeniach również osobowości bohaterów. Spośród kolei do wnętrza dramacie "Gody" przedsłowie tego motywu pozwala na waloryzację rzeczywistości , wyjaśniane historii dodatkowo dopełnia mężczyzna charakterystyki bohaterów. Sny dodatkowo widzenia sprawiają, iż działanie utworu ulega zmianie. Z racji zanim zmienia się i postrzeganie dodatkowo mózg bohaterów oraz co w środku tym idzie cała ogół problemów dzieła. Będąc odbiciem stanów wewnętrznych, ukazują pragnienia, rozterki, kompleksy także lęki bohaterów, inaczej całą prawdę o ich duszy. Do wnętrza końcu sny również widzenia stają się sposobem na ukazywanie przyszłości, co wskazuje na ich wróżbiarski natura. Raz za razem historia się właśnie , iż do wnętrza akcji danego utworu, dokąd następuje tasowanie się świata realnego spośród fantastycznym, ukazanym w ciągu pomocą snów także widzeń , z trudem jest odróżnić te dwa płaszczyzny. Przed chwilą spośród tych powodów pisarze racja cenili koszt wprowadzenia snów także widzeń aż do ich dzieł. Pokazywały one dlatego że prawdę o człowieku, niedostępną aż do poznania innymi sposobami. Świat duchowy od czasu wiecznie był nieodłącznym elementem literatury, sprawiającym , iż wielce z większym natężeniem fascynowała dodatkowo stawała się w wyższym stopniu wartościową.

Praca robocza- Brzydota jako jeden z tematow literackich

Liryka- czym jest dodatkowo jaka powinna egzystować? Owo sondowanie trwa także dość negacja logiczna dane na negacja logiczna wystarczającej odpowiedzi. Zaś próbowali owo poczynić najlepsi. Horacy na przypadek, przypisywał jej hart większą od momentu śmierci, Mickiewicz siła zrównującą poetę spośród Bogiem, Norwid siła orężą większego aniżeli ostrze plus tarcza, Broniewski nakazywał istnieć jej wielką ucisk zagrzewającą aż do walki. Różewicz zapytał, azali w środku ogóle wolno sporządzać poezję po Oświęcimiu. Tudzież Stanisław Grochowiak kazał poezji wyświetlić brzydotę także kalectwo.
Właśnie topos brzydoty był wykorzystywany na mocy wielu poetów, ego skoncentruję się dopiero co na kilku utworach. Poprzednio w środku średniowieczu nieznany literat przedstawił relacja śmierci posługując się tym motywem do wnętrza utworze ,,Dysputa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią?. Całkowicie niekonwencjonalny przedstawienie piękna znajdziemy obok renesansowego poety Andrzeja Krzyckiego. Barok przyjmuje całkowicie zaskakujące bliskość śmierci dodatkowo miłości. Topos ów następnie raz za razem właśnie przed chwilą będzie postrzegany wewnątrz literaturze. Poniekąd do wnętrza nicheanizmie znalazł się wieszcz, kto zajął się tym motywem . Aprobata brzydoty trzeba acz aż do poetów współczesnych- Rafała Wojaczka, Andrzeja Bursy, Mirona Białoszewskiego, pomimo tego przede wszystkim brzydotą zachwycał się Stanisław Grochowiak również mąż stał się mistrzem literatury turpistycznej do wnętrza Polsce. Czym jest utwór poetycki turpistyczna? Rzeczywiście tłumacząc jest owo wiersz brzydoty. Liryka do wnętrza której wykorzystywano szkaradztwo. Jest dozwolone ogłosić że prekursorem był Charles Baudelaire, jaki wydał tomik wierszy ?Kwiaty zła?, atoli o tym następnie. Zacznijmy od chwili początku. Oraz to znaczy od chwili średniowiecznej wizji śmierci. Do wnętrza epoce tej populacja do licha i trochę myśleli o śmierci. Zastanawiali się jaka jest, na miarę wygląda. Powstało co niemiara związanych spośród nią dzieł. Jednym spośród nich jest praca ?Dysputa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią?. Przeplatający się chojrak utworu, Polikarp, przeprowadza w tym miejscu konferencja ze śmiercią. Największe szósty zmysł na poprzednio negacja logiczna robią odpowiedzi, lecz wciąż osobiście image śmierci. Pisarz zamieścił wewnątrz swym utworze straszny wprost przedstawienie śmierci- ?Chuda, blada, żółte lice, łszczy się jak misa, upadł ci jej finał nosa, spośród oczu płynie krwawa rosą (...) negacja logiczna było warg obok jej gęby.? Niczym słyszeli kraj Śmierć w środku utworze jest postacią szkaradna. Uosabianie spośród rozkładającymi się zwłokami było uzasadnione. Zaczęto ją racja pojmować tylko po wielkiej epidemii dżumy, podczas gdy owo widok rozkładających się ciał stał się codziennością. Spośród upływem czasu makabryczność zaczęła topnieć aż spośród od czasu do czasu właściwie znikło spośród poezji. Nastała nowa okres, odrodzenie. Czas wewnątrz której królowało urok także perfekcja. Mogłoby się ogłaszać, iż w środku epoce dokąd populacja zachwycali się osobą człowieka, podziwiali jego powab, szpetota przenigdy się negacja logiczna pojawi, i lecz. Pewien Andrzej Krzycki stworzył poezja ?Na cuchnącą kozłem starkę?. Literat wewnątrz utworze przedstawia urodę pewnej kobiety. Wieszcz niezwyczajnie sumiennie opisuje estetyka kobiety. Przedstawienie napawa odbiorcę głębokim obrzydzeniem, pisarz negacja logiczna oszczędza wielu szczegółów takich niczym ?Maska usta sterczy aż sczerniały kieł.? Bądź ?Plus zwiasa aż do pępka pożółkła twa klatka piersiowa?. Literat negacja logiczna wahał się chociażby wpisać o swoich odczuciach jakie wywołuje przy niego niewiasta ?Do wnętrza końcu azaliż siedzisz, idziesz, azaliż mówisz, azaliż milczysz. świństwo, i owszem oraz gorzej albowiem wymiotować się chce?. Należy zahaczyć że Krzycki był białym krukiem swej epoki oraz częstokroć odnosił się aż do brzydoty. Wolno aby cedzić że Krzycki był ewenementem swej epoki. Pewnie byłoby czyli o ile tworzył w środku baroku, albowiem w środku baroku negacja logiczna była na sposób zaskakującym jakkolwiek osobiście barok był konfundujący, bowiem poeci posługiwali się wewnątrz poprzednio konceptem inaczej czymś zaskakującym. Rozum takowy zastosował Jan Andrzej Morsztyn do wnętrza swym sonecie ?DO zespół?. Dzieło składa się spośród dwóch części. W środku pierwszej pisarz wylicza podobieństwa: ?leżysz zabity dodatkowo jam zabity, ty strzała śmierci, ego strzała miłości?. I w środku drugiej części filozoficzno refleksyjnej dopatruje się różnic: ? Ty acz milczysz, należący do mnie jęzor kwili?, spośród której paradoksalnie wynika że pozycja zespół jest lepsza aniżeli zakochanego poety. Topos ów niezmiernie nagminnie tylko racja nadzwyczaj wykorzystywany w środku poezji późniejszej. Chciałbym otóż przespacerować aż do modernizmu. W środku tej epoce żył język francuski liryk Charles Baudelaire, zwiastun poezji turpistycznej, którym stał się co do jednego spośród ukazaniem tomiku poezji ?Kwiaty zła? do wnętrza którym znalazł się robota poniżej niezwykłym tytułem ?Trup?. Baudelaire wewnątrz wierszu tym do wnętrza rodzaj poetyczny choć przystępny także wybitnie obrazowo opisuje podłe zwierze, które zobaczył w czasie spaceru ze swą kochanką. Baudelaire mówi nam dokąd leżało, na sposób wygląda także co się spośród nią haubica ? Przy zakrętu leżała plugawa zwłoki na ścieżce żwirem zasypanej, spośród nogami zadartymi lubieżnej kobiety, parując dodatkowo siejąc trucizny?.
Czytając utwór poetycki mamy ową padlinę przedtem oczyma. Po dokonaniu opisu padliny następuje odszkodowanie podmiotu lirycznego aż do swej ukochanej. Stwierdza mąż że jego nałożnica będzie podobna aż do padliny ?Tudzież tymczasem upodabniasz się aż do błota?. Od tego czasu kieruje aż do niej dużo epitetów podkreślających wzorem jest jej zdyscyplinowany. Wewnątrz puencie utworu stwierdza, że będzie ją kochał co więcej po jej śmierci. Widzimy w tym miejscu że Baudelaire wybrał ekscentryczny rodzaj wyznania miłości. Otóż chciałbym nadejść aż do mistrza brzydoty wewnątrz poezji Stanisława Grochowiaka. Jednym spośród jego w wyższym stopniu znanych utworów jest utwór poetycki ?Płonąca żyrafa?. Pisarz porusza dwójka tematy. Zagadnienie istoty ludzkiej plus życia człowieka. Podług poety podstawa ludzka jest zbyteczna oraz co więcej wielce krucha oraz niedoskonała. Mówi nam o tym element nieczynny między wierszami ?biedna budowa człowieczego lęku? plus ?ciemna mauzoleum człowieczego nieba?. I żywot ludzkie sprowadza się aż do tego tak aby ?Buszować po sklepach ciało, Rąbać ciało, Zarzynać ciało, Przepadać ciało? . Termin ciało jest dozwolone zamienić wyrazem ?homo sapiens?, jaki zostaje z ograniczoną odpowiedzialnością aż do poziomu swojej cielesności inaczej aż do mięsa. Mięso ponieważ jest tym co decyduje o naszym życiu głównie w środku momencie jak cierpimy. W takim przypadku nasze mięso ?Negacja logiczna trwa [..] również gnije dodatkowo opada dodatkowo boli?.
Myślę, iż na przykładzie utworów, o których mówiłem, udało mi się udowodnić, że do wnętrza poezji, która przeciętnemu zjadaczowi chleba kojarzy się spośród ulotnością, pięknem także wrażliwością jest ponadto pozycja na mówienie o rzeczach brzydkich także szkaradnych. Na miarę się okazuje wolno o tym zapisywać bez skrępowania, tym z większym natężeniem iż żywot negacja logiczna składa się spośród samego piękna, które aby zachęciło aż do pracy oraz życia. Posiada ono i brzydkie także mroczne okolica. Być może owo one dopiero co są bliższe człowiekowi. Na bodajże muszą egzystować grunt, jeśli faktycznie we wszystkich epokach literackich od chwili średniowiecza aż do współczesności topos brzydoty przewija się do wnętrza różnych utworach.

Dekalog bohaterów wierszy Zbigniewa herberta. Przedstaw i oceń na wybranych przykładach

Wiersz Herberta wiąże się spośród nurtem neoklasycyzmu. Oznacza owo, iż charakteryzuje ją zrozumiałość, krótkość, czułość wywodu, emocjonalna dystans, usiłowanie obiektywizacji przekazu, natomiast plus oznacza niejaki punkt widzenia ? skrępowany spośród poszukiwaniem ładu świata, odwołaniem aż do humanistycznych ideałów, na kształt podobnie antropocentryzmem, intelektualizmem, poszukiwaniem uniwersalnych zasad świata. Człowieka odnosi aż do kultury oraz sztuki. Taki zabieg ma posłużyć odbudowie hierarchii również ustaleniu wartości.
Poeta częstokroć dokonuje reinterpretacji wątków mitologicznych, antycznych, filozoficznych również literackich właśnie, ażeby zyskały aktualność obecnie. Jego wiersze przyjmują istota paraboli, moralitetu, przypowieści, zawierają masa aluzji. Herbert z zapałem posługuje się ironią, która sprawia, iż czytając liryka po trafienie dodatkowy, odczytujemy jego raz za razem głębsze znaczenie.
Barańczak nazywa Herberta poetą Zachodu. W tym miejscu pozwolę sobie przytoczyć słowa potwierdzające owo zwrot (przytoczenie nr 1). Mrowie lat swojego życia spędza maska granicami kraju. Również tutaj od nowa posłużę się cytatem (cudzysłów nr 2).
Po roku 1968 Herbert funkcjonował w charakterze cel kultu na rzecz młodych poetów. Fascynowało ich po największej części moralistyczne znaczenie jego wierszy. Opozycję na rzecz nich stanowili ci, którzy byli przeciwni ?niebezpośredniości? jego poezji, w środku której niesłychanie cyklicznie uciekał się aż do aluzji, stosował niedomówienia.
Sztandarowym wierszem, jaki potwierdzić jest dozwolone w ciągu dziesięć przykazań bądź tez jak dyspozycja na moralne byt jest ?Rola Pana Cogito?. Strona poetyczny wiersza wzywa aż do zachowania ?postawy wyprostowanej?, i dodatkowo przekonuje o bezwzględnym obowiązku ?wierności? w obliczu dziedzictwa wartości moralnych. Co więcej uświadamia odbiorcę o nieuchronności fizycznej porażki.
Zdaniem Barańczaka kluczowe osąd rozwiązujące różnica utworu, owo: ?ocalałeś negacja logiczna po owo, iżby utrzymywać się?. Niejednoznaczność słowa ?przetrwanie? podkreśla dwoistą naturę człowieka, którego uratowanie fizyczne negacja logiczna jest tym samym, co przeżycie duchowe.
Ale negacja logiczna wypada lekceważyć fizycznego przeżycia, wprost na to samo ? rozum zagrożenia ma mobilizować człowieka aż do heroicznego zachowania.
Pisze pan oraz, iż Herbert na przekór samemu sobie, stara się nieomal odebrać poezja sile oddziaływania na odbiorcę. Twierdzi, iż w środku powtarzaniem ?wielkich słów? negacja logiczna stoi mierny zagraniczny respekt, kto mógłby żywić decyzje w środku człowieka w środku pełni świadomego.
Wartością nadrzędną staje się nieustanne próba aż do idealnego celu, którym miałby znajdować się zadowolenie, zgoda, ideał. Skończony rozpaczliwość polega na tym, iż człowieka pełną myślenie nieosiągalności tego. Musi choć pozostawać dobrze oddany własnym wartościom dodatkowo używać się aż do końcowego ?przesłania? Pana Cogito ? ?Albo dokładny. Idź?.
W kolejnym wierszu, Herbert porusza kwestię cnoty, jednak rozumianej w charakterze inne określenie męstwa, azaliż postawy wyprostowanej. Przedwieczny Cogito występuje w tej okolicy w charakterze ciemny strona poetyczny plus próbuje otrzymać paragraf widzenia ?atletów władzy? wierzących wewnątrz rację siły dodatkowo uważających się na mocy owo w ciągu ?prawdziwych mężczyzn?. Ów punkt programu widzenia zostaje prawie w jednej chwili skompromitowany. Przez implementacja metafor również odpowiednie konfiguracja argumentacji ukazuje się całkowity jego prymitywizm.
Zgodnie spośród założeniem Herberta, odbierający negacja logiczna przypuszczalnie zaaprobować przekonania, iż pośród ?prawdziwych mężczyzn? znajdują się generałowie także atleci, jako że ?dziewictwo na mocy wieki idzie wewnątrz nimi?, na miarę ?płaczliwa stara panna?.
W dalszych strofach literat co chwila częściej stara się zbić z pantałyku owo pogląd. Twierdzi, iż dziewictwo jest nieatrakcyjna:
?żeby zadbała o siebie
wyglądała po ludzku?

Zarzuca oraz, iż jest ?śmieszna na kształt groza na wróble?.
Wiersz ?Ze szczytu schodów? jest portretem społeczeństwa, które musiało pojednać się spośród utratą własnej podmiotowości, zdesperowanego, wszak biernego ? stojącego tuż przy podnóża schodów. Są pośród nich i buntownicy, którzy marzą, iż szturmem zdobędą schodek plus strącą ?głowy tych, którzy stali na szczycie?.
Ale cierpliwi ustawicznie czekają, aż przewaga stojąca na szczycie do wnętrza końcu zejdzie ze schodów, iżby pogadać spośród nimi ?niczym gość spośród człowiekiem?, są sceptycznie nastawieni aż do skutków rewolucji ? wolą upierać się do wnętrza swojej bierności.
Okazuje się, iż są owo chociaż właśnie mrzonki, jako że mistrzostwo schodzi ?spośród palcem na ustach? prowadząc monolog, negacja logiczna dopuszczając tym samym aż do jakiegokolwiek dialogu ze zgromadzonym społeczeństwem.
Zbiorowość zmuszona jest aż do tego, iżby fatalistycznie przedsiębrać wewnątrz postulat wszelkie obietnice ?lepszej przyszłości?.
Równie spory zadanie innego doświadczenia historycznego, jakim był era ?stalinowskiego zniewolenia umysłów?, podjęty został do wnętrza wierszu zatytułowanym ?Siła smaku?.
Tutaj zmysł smaku wyczuwa się intuicją dodatkowo zmysłem moralnym dodatkowo, w poprzek ?włókna dumy dodatkowo chrząstki sumienia?, zaś wymieniony poprzednio przeze mnie liryka najdobitniej demonstruje, iż Herbert w ciągu cacy wymiennik sumienia uznaje przed chwilą ?smak?.
Podmiot poetyczny jest człowiekiem żyjącym do wnętrza systemie totalitarnym. Zmysł smaku możemy w tej okolicy wyczuwać jak smak, etyka. Skraj jest rozdarty, zbiorowość ludzka buntują się:
?nasza wyparcie się, sprzeczność także upór
mieliśmy ździebko koniecznej odwagi?.
Nie wszyscy popierają sytuację do wnętrza kraju. Spośród totalitaryzmem wolno spierać się na skroś rzetelny zmysł smaku, sztukę. Władze negacja logiczna mają aż tak wiele argumentów, iżby przeciążyć na swoją stronę tych, którzy posiadają własne zdanie.

?Zaiste ich sztuka mówienia była aż zbytnio parciana (?)
łańcuchy tautologii nieco pojęć niczym cepy
dialektyka oprawców żadnej dystynkcji w środku rozumowaniu
składnia pozbawiona urody koniunktiwu?

Herbert wskazuje, iż decydująca potyczka spośród każdym totalitaryzmem odbywa się negacja logiczna przed chwilą wewnątrz pomocą oręża, mimo to wewnątrz sumieniach także umysłach ludzkich. Jeno klasyczna stopień piękna jest wewnątrz stanie zwalczyć sowiecki komunizm.
Chociaż spośród drugiej okolica ? negacja logiczna ma żadnej gwarancji, iż czas wewnątrz uporze przyniesie obojętnie jaki konsekwencja. Dlatego że podjęcie ?postawy wyprostowanej? jest równoznaczne spośród wystawieniem głowy na ścięcie. Tytuł własności własnego zdania negacja logiczna przynosi tutaj żadnych korzyści ? oczywiście prowadzi aż do klęski.
?Dobry zmysł smaku?, zaś wówczas etyka podpowiada nam, żeby
?wyjść zdeformować się burknąć szyderstwo
Choćby w ciągu owo proch zlecieć przydatny głowica kolumny ciała, głowa?.
W wierszu ?Bestia Pana Cogito? tytułowy gieroj staje aż do nierównej walki spośród niewidocznym przeciwnikiem. Takie postępowanie ma uniknąć ?uduszeniu bezkształtem?, alias wydziedziczeniem spośród wartości.
Pan Cogito ma utrudnione zlecenie do wnętrza tej walce ? negacja logiczna jest wewnątrz stanie ujrzeć swojego przeciwnika, którego z trudem opowiedzieć także sformułować definicję. Spośród pozoru wydaje się, iż zwierz ów jest dopiero co majakiem, wytworem wyobraźni, mimo to istnieją dowody na owo, iż prawdziwie istnieje. Są bo jego ofiary, jego życie wyczuwa się w pewnym sensie wszędzie.
Kolejny cios wykreowany na mocy Herberta heros wyróżnia się wewnątrz tłumie. Robi owo, jako że ?negacja logiczna lubi życia na jakoby?. Negacja logiczna idzie w środku głosem ?rozsądnych?. Którzy w każdym calu podporządkowali się potworowi oraz nauczyli się utrzymywać się spośród przed do wnętrza zgodzie.

?Mówią, iż jest dozwolone współżyć
z potworem
należy właśnie unikać
gwałtownych ruchów
gwałtownej mowy?

Pan Cogito stawia czoła potworowi dodatkowo udowadnia, iż jest dozwolone się aż do niego przyzwyczaić. Prowokuje go, nazywa tchórzem, w środku wszelką cenę chce się spośród zanim zmierzyć możliwie najszybciej, póki nastąpi ?zwyczajna sen wieczny bez glorii, uduszenie bezkształtem?.
Podsumowując swoją prezentację posłużę się słowami samego Herberta:
?Wierność prawdzie, chronos w środku cnocie, moralna zachowanie się człowieka wyprostowanego jest ? egzystować przypuszczalnie wyłącznie ? kwestią smaku?.
Bohaterowie wierszy Zbigniewa Herberta zawżdy buntują się narzucanemu im systemowi, mają własne żywot. Do wnętrza swoim postępowaniu kierują się zbiorem własnych zasad moralnych również wartości, których predyspozycja bronią, natomiast tym samym negacja logiczna dają się spośród nich wydziedziczyć.

Rozmowy człowieka z Bogiem. Omów temat odwołując się do wybranych utworów literackich różnych

I. Literatura podmiotu:
1. Św. Franciszek z Asyżu "Pieśń Słoneczna", tłum. Leopold Steff, Wrocław 1934.
2. Jan Kochanowski "Pieśń XXV", Wrocław 1948.
3. Alojzy Feliński "Hymn", tłum. Marek Adamiec, Kraków 1953
4. Adam Mickiewicz "Dziady cz. III", Warszawa 1949.

II. Literatura przedmiotu:
1. Św. Franciszek z Asyżu "Pieśń Słoneczna", http://mojadroga.urs.pl/praca38.htm .
2.Jan Kochanowski "Pieśni i wybór innych wierszy - Czego chcesz od nas Panie"
oprac. Tadeusz Sinko, Wrocław 1948.
3. B. Zakrzewski "Boże coś Polskę" -Alojzego Felińskiego, Wrocław 1987.
4.Adam Mickiewicz "Dziady cz. III", Warszawa 1949.

III. Plan prezetacji:

a) Wstęp:
- przedstawienie i wprowadzenie do tematu,
- omówienie różnych form i przebiegów podczas rozmów człowieka z Bogiem,
b) Argumenty:
ŚREDNIOWIECZE:
- przedstawienie utworu "Pieśń Słoneczna" Św. Franciszka z Asyżu ,
- forma rozmowy miedzy człowiekiem, a Bogiem,
- co to jest modlitwa?
- omówienie roli Boga w życiu człowieka.
RENESANS:
- omówienie utworu " Czego chcesz od nas Panie" Jana Kochanowskiego,
- forma rozmowy człowieka z Bogiem,
- co to jest hymn?
- objaśnienie kim jest Bóg dla człowieka i jak człowiek go postrzega.
OŚWIECENIE:
- przedstawienie hymnu "Boże coś Polskę" Alojzego Felińskiego,
- wytłumaczenie znaczenia hymnu,
- omówienie postawy Boga w hymnie i jego znaczenie dla człowieka,
ROMANTYZM:
- omówienie Wielkiej Improwizacji w "Dziadach cz. III" Adama Mickiewicza,
- forma rozmowy człowieka i Boga,
- co to jest monolog?
- objasnienie padajacych oskarżeń i buntowniczej postawy bohatera wobec Boga.
c) Wnioski:
- zmiana wizerunku Boga podczas roznych epok literackich,
- różnorodna postawa człowieka wobec Boga.

Duchowny jako twórca literacki

Opis bibliograficzny pracy:
„Duchowny jako twórca literacki”


Literatura podmiotu:
1. Piotr Skarga, „Kazania sejmowe”,
2. Jan Paweł II „List do młodych całego świata”
3. Jan Twardowski, „Spieszmy się”,

Literatura przedmiotu:
1. Ignacy Chrzanowski, Historia literatury niepodległej Polski, Warszawa 1983, str.266-271
2. Literatura polska, tom 1, PWN, Warszawa 1984, str.434-435
3. Jan Pieszczachowski, „W krainie świętego luzu”, Miesięcznik literacko-społeczny „Literatura”, sierpień 1987, str. 41
4. Szkolny słownik motywów literackich, wyd. SKRYPT, Warszawa 2003, str.127, 153, 186, 241, 252, 277, 317, 413, 415

praca>>>>>>>>>

Duchowni, moim zdaniem, są jedną z najmocniej wpływających na nasze zachowanie grupą. Postaram się ukazać dlaczego tak sadze. Dobrymi przykładami twórczości duchownych są „Kazania sejmowe” Piotra Skargi, „List do młodych całego świata” Jana Pawła II i „Spieszmy się” Jana Twardowskiego.
„Kazanie sejmowe” Piotra Skargi to utwór krytykujący wady Rzeczypospolitej. Skarga postanowił wykorzystać swoje stanowisko i uświadomić zagrożenia płynące z niezgodności. I z tym właśnie zamiarem stworzone zostały "Kazania sejmowe", omawiające problemy trapiące Rzeczypospolitą. Skarga głosi, że jeżeli te właśnie problemy nie zostaną zlikwidowane grozi to zagłada Rzeczypospolitej. Każde z kazań poświęcone jest jednemu problemowi. Mówią one miedzy innymi o zachowaniu moralności przez rządzących. Sprawujący władze powinni być mądrymi ludźmi i mądrze wykonywać swoje obowiązki. Wiążą się one, owe kazania, w znacznym stopniu z patriotyzmem. Sadzi on, że każdy obywatel bez jakichkolwiek wyjątków ma obowiązek kochać ojczyznę i być wdzięcznym jej za wszystkie dobra jakie od niej otrzymuje: pieniądze, żywność, miejsce zamieszkania. Autor w utworze porównuje ojczyznę do okrętu. Kiedy on tonie, wszyscy powinni rzucić się do pomocy, aby nie pozwolić na jego zatopienie. Powinni wylewać wodę, zalepiać dziury, aby go ratować. Przedstawiają stosunki między obywatelami państwa i ukazują że naruszenie religii katolickiej to grzech przeciwko Bogu i Kościołowi. Według Skargi, religia i kapłaństwo są fundamentami państwa i jego potęgi. Wiara katolicka jest jedyną, i prawdziwą, i bez niej , zdaniem Skargi, państwo istnieć nie będzie. Za prawa sprawiedliwe uważa Skarga pisane, umieszczone na tablicach Mojżeszowych, duchowne, ustalone przez Kościół oraz królewskie i państwowe, ustanowione dla porządku, sprawiedliwości i karności. Przedstawił nadzieje jaką pokładał w Panu Bogu, który miał się zmiłować nad Polską. W „Kazaniach sejmowych” Piotr Skarga posługując się słowami Biblii i odwołując się do niej stara się wywrzeć wpływ na zmianę postępowania ludzi przyczyniających się do niszczenia kraju.
Na podstawie zapisanej w Ewangelii rozmowy Chrystusa z młodzieńcem Papież ukazał okres młodości jako szczególne bogactwo. Młodość jest czasem intensywnego odkrywania siebie, swoich talentów i uzdolnień. Papież odsłania rozwijającą się osobowość młodego chłopaka i dziewczyny. Zachęca do odkrycia w sobie skarbu jakim jest jedyny i niepowtarzalny potencjał, w którym zawiera się projekt przyszłego życia. Chrystus odpowiada swojemu młodemu rozmówcy z Ewangelii. Mówi: "nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg". Słyszeliśmy, o co tamten pytał: "Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?" Jak postępować, ażeby moje życie miało sens, pełny sens i wartość? Tak byśmy przetłumaczyli jego pytanie na język naszej epoki. W tym kontekście odpowiedź Chrystusa znaczy: tylko Bóg jest ostatecznym oparciem dla wszystkich wartości, tylko On nadaje ostateczny sens naszej ludzkiej egzystencji. Bóg jest dobry - to znaczy: w Nim i tylko w Nim wszystkie wartości mają swe pierwsze źródło i ostateczne spełnienie: w Nim jest "alfa i Omega, Początek i Koniec". Tylko w Nim znajdują one swą prawdziwość i swe definitywne potwierdzenie. Bez Niego - bez odniesienia do Boga - cały świat wartości stworzonych zawisa jakby w ostatecznej próżni. Traci również swą przejrzystość, swą wyrazistość. Zło przedstawia się jako dobro, a dobro zostaje zdyskwalifikowane. Czyż nie wskazuje na to również i doświadczenie naszych czasów wszędzie tam, gdzie Bóg został odsunięty poza horyzont ocen, wartościowań, czynów...? Dlaczego tylko Bóg jest dobry? Dlatego - ponieważ On jest miłością. Także odpowiedź daje Chrystus słowami Ewangelii, a nade wszystko świadectwem własnego życia i śmierci: "Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał...". Dlatego właśnie Bóg jest dobry, ponieważ: "jest Miłością". Pytanie o wartość, pytanie o sens życia - powiedzieliśmy - należy do szczególnego bogactwa młodości. Wyrywa się z samego serca poszukiwań i niepokojów związanych z projektem tego życia, jakie trzeba podjąć i urzeczywistnić. Jeszcze bardziej, gdy młodość jest doświadczona cierpieniem własnym lub głęboko świadoma cierpienia innych; gdy doznaje głębokiego wstrząsu wobec wielorakiego zła, jakie jest w świecie; wreszcie: gdy staje oko w oko z tajemnicą grzechu, ludzkiej nieprawości. Odpowiedź Chrystusa brzmi: tylko Bóg jest dobry... tylko Bóg jest Miłością. Odpowiedź ta może wydać się trudna. Równocześnie jest ona stanowcza i jest - prawdziwa. Niesie w sobie ostateczne rozwiązanie. Jan Paweł II modli się o to, abyśmy, my młodzi usłyszeli tę odpowiedź Chrystusa w sposób jak najbardziej osobisty.
Następnym przykładem twórczości duchowieństwa jest krótki ale bardzo treściwy wiersz „Spieszmy się”. Autor wiersza, ksiądz Jan Twardowski, ukazuje nam proste ale jak bardzo ważne myśli. Wierz pokazuje jak wiele rzeczy może rozłączyć ludzi i nie jest to tylko śmierć, również zło niedostatek miłości. Właśnie na tym ostatnim autor się skupił. Jego zdaniem kochać należy całym sercem z całych sił i nie tylko jedną osobę czy rzecz tylko cały świat. Miłość jest najważniejszym uczuciem i kategorią w całej poezji księdza Twardowskiego. Duchowny pragnie otworzyć nam oczy na wartości, które często ignorujemy, pokazać, iż to miłość jest najprawdziwszą esencją życia. . Ksiądz Twardowski chce w nim wskazać, iż człowiek nie został powołany, aby pozostać samotnym.
„Kazania sejmowe" nie należą do literatury religijnej, lecz są doskonale ułożonym traktatem politycznym o przebudowie państwa polskiego. Skarga jako katolik i patriota walczył o przywrócenie jedności religijnej w Polsce, wzmocnienie władzy królewskiej oraz usunięcie krzywd społecznych i praw niesprawiedliwych. Osiem "Kazań sejmowych" to osiem rozdziałów rozprawy politycznej o najważniejszych niedomaganiach Rzeczypospolitej, o sposobach ich przezwyciężenia. Piotr Skarga wykorzystuje swoje stanowisko i pragnie wpłynąć na losy państwa. Swoim postępowaniem daje przykład obywatelom i choć nie jest to w pełni utwór przedstawiający duchowość artysty ukazuje główne założenia jakie prezentował ksiądz Skarga. Ojciec Święty zaś, w utworze, widzi w młodości coś szczególnego i najpełniej wyraża jej istotę mówiąc, że młodość to nie tylko pewien okres życia ludzkiego, odpowiadający pewnej liczbie lat, ale to jest zarazem czas dany każdemu człowiekowi i równocześnie zadany mu przez Opatrzność. W tym czasie szuka on odpowiedzi na podstawowe pytania, jak młodzieniec z Ewangelii; szuka nie tylko sensu życia, ale szuka konkretnego projektu wedle którego to swoje życie ma zacząć budować. Od niedawna nieżyjący papież w liście przedstawia swoje przywiązanie do młodego pokolenia. Natomiast Jan Twardowski porusza bardzo ważny temat przemijania ludzkiego życia. Śmierć jest ukazana z perspektywy ludzi, którzy żegnają kogoś bliskiego, którym po ukochanej osobie zostaje jedynie para butów i cała masa wspomnień. Ukazuje tragiczna walkę tych, którzy zostali z przejmującym smutkiem i bólem . Jednocześnie w utworze zawarte jest przesłanie do czytelnika, aby zastanowił się nad swoim własnym życiem . Przejmujący jest apel autora: „Spieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzą”. Myślimy wtedy, czy także my swoim postępowaniem okazujemy bliskim nam ludziom jak bardzo ich kochamy. Dociera do nas jak rzadko w dzisiejszych czasach, tak rządzonych przez pieniądz, ludzie okazują sobie czułość.

Polaków portret własny ukazany w wybranych przez Ciebie utworach

Portret Polaków ukazywany przez pisarzy zależy przede wszystkim od momentu historycznego oraz sytuacji politycznej w jakiej Polska się znajduje. Autorzy zwykle są pewnym sumieniem i odzwierciedlają w swych książkach cechy Polaków. W książkach ukazywane są przede wszystkim negatywne cechy Polaków co ma na celu wytknięcie błędów Polakom oraz uświadomienie im ich postawy. Ale należy pamiętać o tym iż pisarze starają się być obiektywni i chwała Polaków jeżeli ich postawa jest tego godna. Wybrałem przedstawienie utworów chronologicznie ponieważ dzięki temu mogę porównać postawę Polaków ukazaną w dziełach z sytuacją panującą w naszym państwie. My jako Polacy mamy pewne wady narodowe ale nie tylko im będę się przyglądał. Nie przypadkowo do tego tematu wybrałem tylko powieści napisane przez naszych rodaków, gdyż temat: „Polaków portret własny” zobowiązuje właśnie do tego by przekazać portret Polaków który stworzyli i wykreowali oni sami sobie.
Jan Kochanowski był patriotą i dlatego właśnie bardzo bolesne jest to że wady które wypomina Polakom w Pieśni V czyli Pieśni o spustoszeniu Podola padają z jego ust. Kochanowski sam brał czynny udział w bitwie i w jego utworach widać ze sprawy ojczyzny są dla niego sprawami wagi najwyższej. W Pieśni V autor ukazuje najazd Turków na Polaków. Tatarzy byli bezlitośni. Autor określa ich mianem "psów bisurmańskich", podczas gdy do Polaka zwraca się "Cny Lachu". Stwarza tym samym ogromną przepaść między Turkami a Polakami, wywyższając znaczenie Rodaków nad wrogami. Autor ukazuje hańbę Polaków - pisze, iż pozwolili się zawojować narodowi, który nie potrafi budować miast, lecz gnieździ się w namiotach. W sposób otwarty wytyka ich głupotę - pokazuje im, że nie potrafią obronić się przed słabszym narodem. Ukazuje, iż przedkładają oni dobra materialne nad dobro Ojczyzny. Apeluje, by szlachta zebrała fundusze na utworzenie i opłacenie armii zawodowej, której najważniejszym zadaniem była by ochrona państwa. Utwór jest nie tylko rozpamiętywaniem szkody, ale także wołaniem o odpowiedzialność. Kochanowski chce obudzić w Polakach wyrzuty sumienia, oskarża ich o to że sami sobie zgotowali ten los poprzez materializm i egoizm. Autor mówi o Polakach:
Cieszy mię ten rym: "Polak mżdr po szkodzie";
Lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie,
Nową przypowieść Polak sobie kupi,
Że i przed szkodą i po szkodzie głupi.
Są to bardzo moce słowa krytyki, ale poza wypominaniem wad Polaków Kochanowski patrzy na swoich rodaków również z litością. Kochanowskiego przeraża fakt, iż naród z tak wielkimi tradycjami pokonali Tatarzy, a hańbą okryli Polskie kobiety, które zostały opuszczone przez „pasterzy”. Wielu autorów ostrzegało Polaków przed klęską, którą później okazały się zabory, ale nawet to nie uchroniło nasz Naród przed okupacją.
Po pierwszym zaborze w czasach kiedy toczyły się obrady sejmu czteroletniego powstał utwór Juliana Ursyna Niemcewicza „Powrót Posła”. Utwór wyrósł na podstawie doświadczeń jego autora, który był jednym z posłów i przemawiał w trakcie obrad sejmu. W tym utworze Polacy podzieleni są na dwa stronnictwa. Z jednej strony patrioci jakimi byli Podkomorzy i jego rodzina, a z drogiej strony antypatrioci dbający o prywatę, a nie o dobro Polski, do których należą Walery i Starosta, który stoi na straży przywilejów szlacheckich. Niemcewicz ukazuje Polaków z jednej strony jako patriotów, a z drogiej strony jako prywaciarzy, skrajnych egoistów, osoby niewykształcone, a tym drogim nawet rodzina się rozpada. Niemcewicz niemiłosiernie wydrwił głupotę i zacofanie przeciwników reform, ale uważał, że nigdy nie jest za późno na pojednanie. Portret Polaków z czasów niewoli został ukazany przez Adama Mickiewicza w Dziadach cz. III. Autor ukazał Polaków jako ludzi maltretowanych, z takim wizerunkiem mamy do czynienia w I scenie (scena więzienna). Mickiewicz w swym dziele nawiązuje do własnych przeżyć i doświadczeń, gdy wraz z innymi spiskowcami z Stowarzyszenia Filomatów i Filaretów został osadzony w klasztorze ojców Bazylianów, który został przerobiony na więzienie. Pisarz ukazuje martyrologie Polskiego narodu. Szczególnie wstrząsające wrażenie czyni opowiadanie Sobolewskiego, relacjonującego wywózkę dzieci na Sybir. Wśród nich był dziesięcioletni chłopiec, któremu łańcuch poranił nogę, lecz żandarm orzekł, że waga łańcucha jest zgodna z przepisami. Zesłańcy szli godnie i dumnie, mieli ogolone głowy, niektórzy byli spuchnięci z głodu, inni wychudzeni. Jeden z nich z powodu wycieńczenia, upadł na schodach i zmarł. W tym czasie w kościele odbywała się msza - ludzie wylegli na plac i patrzyli w niemej rozpaczy na załadunek więźniów do kibitek. Ksiądz błogosławił ich na tę ostatnią męczeńską drogę. Jeden z więźniów krzyknął z odjeżdżającej kibitki: "Jeszcze Polska nie zginęła!" Społeczeństwo polskie nienawidziło okrutnego cara, współczuło więźniom, lecz lęk o siebie i swych najbliższych paraliżował ich chęć działania, obrony prześladowanych. Mickiewicz nie ogranicza się do ukazywania Polaków jako ofiar ale przedstawia również jednostki zdolne do wielkiego poświęcenia i dla siebie nawzajem i dla Polski (np. Konrad, Tomasz). Mickiewicz mówi: „Nasz naród jak lawa, Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa; Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi, Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi” . Część społeczeństwa przystosowała się, nie jest zdolna do buntu i godzi się z własnym losem. Niektórzy są karierowiczami, a inni ze strachu o własne życie dogadują się z Nowosilcowem, ale jest tez kilka osób, które opierają się temu tyranowi. Są oni prawdziwymi patriotami i to właśnie o nich Mickiewicz pisze że są wewnętrznym ogniem, którego sto lat nie wyziębi.
Autor po raz kolejny pokazuje że pomimo wielu wad jakie Polski naród posiada, jest jedna zaleta która jest naszym koronnym atutem, czyli to że gdy naród Polski znajduje się w skrajnie trudnej sytuacji potrafi się zjednoczyć nie bacząc na różnice i warstwy społeczne. Owocem tego zjednoczenia i determinacji było odzyskanie niepodległości.
Niejednostronny portret Polaków po doszukaniu wolności możemy ujrzeć w Przedwiośni Stefana Żeromskiego. I po raz kolejny Polacy przedstawieni zostali jako patrioci, którym los ojczyzny nie jest obojętny. Seweryn Boryka dba o polskość swojego syna, pomimo tego że mieszkają w Rosji. Cezary Baryka znał Polskę tylko z opowiadań ojca, ale w jego żyłach płynęła Polska krew co można było poznać po tym jak młodzieniec powrócił do ojczyzny i pomimo tego że nie była ona taka idealna jak opisywał jego ojciec, zakochał się w Niej. W Cezarym obudził się duch patriotyzmu i po powrocie do polski bierze udział w wojnie. Po nieudanym romansie w Laurą bierze udział w odbudowie Polski, która jest zupełnie zniszczona po zaborach. Innymi członkami odbudowy Polski są Lulek i Gajowiec, lecz mają oni zupełnie inne koncepcje. Gajowiec był patriotą i chciał dla Polski jak najlepiej, natomiast Lulek chciał w Polsce wprowadzić komunizm co jak się później okazało było kolejną niewolą Polaków.
Moim zdaniem najlepszym podsumowaniem Polaków jest bardzo stare powiedzenie: „Polak mądry po szkodzie”. Od czasów najdawniejszych aż po teraźniejsze wszystkich Polaków cechowało to że w trudnej sytuacji potrafili się zjednoczyć i walczyć. Pomimo tak wielu niedociągnięć jakimi są min. korupcja, dbanie o prywatę, egoizm w Polakach jest, czasami bardzo głęboko ukryty, patriotyzm.

Święta :)

Dawno już do was nie pisałem ale po prostu natłok zdarzeń które mnie ostatnio dotkneły wyłączyły mnie z prac nad prezentacjami maturalnymi. Zbliżające się święta to doskonały czas, aby dokończyć swoje prezentacje maturalne i oddać je od razu po świętach.

Z tego miejsca chciałem Wam życzyć udanych świąt Bożego narodzenia i ciewawych pomysłów do prac maturalnych

Przykładowe prezentacje maturalne

Wielu z was boryka się z problemem napisania prezentacji maturalnej i za bardzo nie ma pojęcia jak się za to zabrać. Przykładowe prezentacje maturalne które tu znajdziecie są opracowanie przez nauczyciela i bankowo są dobre więc nie będzie problemu aby zaliczyć tą prezentacje maturalna.

Lista tematów prezentacji maturalnych

Ostatnio z uczniami, których przygotowuje do matury zastanawialiśmy się jakie tematy są najciekawsze a oto lisa:

1)Arkadia i „boląca rzeczywistość” – dwa różne sposoby kreowania obrazu wsi polskiej (XVI-XIX w.). Odwołaj się do stosownych przykładów literackich.
2)Kobieta piękna, władcza, zdradziecka, zależna od mężczyzny, próżna – przedstaw sposoby kreowania postaci kobiecych na podstawie analizy utworów różnych epok.
3)Poświęcenie jednostki dla ogółu. Przedstaw różne jego ujęcia, analizując wybrane utwory.
4)Literackie i malarskie obrazy powstania styczniowego . Dokonaj analizy funkcjonowania motywu w wybranych dziełach.
5)Samotność jako wybór czy konieczność. Udowodnij swój sąd, odwołując się do bohaterów wybranych utworów literackich.
6)Wieś jako inspiracja pisarzy w różnych epokach.
7)"Biografia jako klucz do odczytania twórczości” (Mickiewicz lub mieszana Mickiewicz, Krasiński i Słowacki).
8)Przedstaw portret kobiety w literaturze różnych epok na wybranych przykładach.
9)Motyw wędrówki w literaturze. Przedstaw różnorodne jego ujęcia i funkcje, odwołując się do wybranych utworów literackich.
10)Satyryczny obraz społeczeństwa polskiego na dowolnie wybranych przykładach literackich.
11)Literackie sposoby kreowania bohaterów zbuntowanych przeciw światu.
12)„Przyjaźń jako ważny motyw w literaturze polskiej i powszechnej”. Zaprezentuj go na wyselekcjonowanych przykładach epickich.
13)„Biografia poety romantycznego jako tworzywo literackie”. Omów na wybranych przykładach.
14)Bóg w literaturze.
15)Różne oblicza bohatera romantycznego.
16)„Motyw szaleństwa z miłości”
w utworach literackich różnych epok.
17) Rola cierpienia w życiu człowieka.
18) Różne ujęcia wsi w literaturze.
19) Miasto – miejsce magiczne, cywilizacyjny chaos, przestrzeń destrukcji.... Omów różne sposoby widzenia miasta w literaturze.
20) Tytuł jako klucz do interpretacji utworu. Przedstaw temat odwołując się do wybranych utworów.
21)Stanisław Wyspiański - artysta wszechstronny. Omów zagadnienie na wybranych dziełach literackich i plastycznych tego artysty. (zdjęcia)



22)"Topos Wysp Szęśliwych Edenu i Krain (zdjęcia)
Dostatku. Omów jego funkcję w wybranych tekstach literackich i malarskich"
23)"Czy upadek oznacza porażkę. zaprezentuj bohaterów, których losy zawierają odpowiedz na to pytanie."(zdjęcia)
24) Obraz przeżyć wewnętrznych poety – romantyka. Zaprezentuj problem w oparciu o wybrane utwory.(zdjęcia)
25) Reinterpretacja mitu o Dedalu i Ikarze. (zdjęcia)
26) Opisy przyrody w literaturze.
27) „Poeci przeklęci” literatury polskiej. Scharakteryzuj ich twórczość analizując wybrane utwory A. Bursy i E. Stachury. (zdjęcia)
28) Wieś i jej mieszkańcy w literaturze polskiej.
29) Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok.
30) Dziecko jako bohater literacki.
31) Literatura w służbie ideologii. Ukaż zjawisko na przykładzie wybranych
autorów.
32) Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej.
33) Postać kochanka w literaturze.
34) Jaki jest współczesny ideał kobiecej urody? Porównaj go z wizerunkiem
kobiet w malarstwie i literaturze wybranych epok.
35) Portret rodziny w literaturze polskiej – poważnie i humorystycznie.
36) Kobieta zbuntowana. Scharakteryzuj jej wizerunek w literaturze i oceń
zasadność buntu.
37) Literackie portrety matek.
38) Porównaj, odwołując się do wybranych przykładów opisy wielkich
miast w prozie realistycznej i nierealistycznej. Zinterpretuj ich funkcje.
39) Polska pieśń narodowa. Omów jej odmiany, funkcje i związki
z dziejami narodowymi.
40) Motyw wiernego sługi w literaturze.
41) Kobiety - fascynująca czy irytujące? Omów temat na wybranych
przykładach.

Niby tylko ok 40 tematów, ale za to jakich. Każdy kto się zmierzy sie z jednym z nich ma maturę zdaną na 100%. Prezentacje maturalne które tu przedstawiłem powinny być przygotowane a taki sposób aby komisja nie zadawała już zbędnych pytań więc życzę powodzenia w pracy i przygotowaniach.

Jak przygotować prezentację maturalną z języka polskiego?

Poradnik "Jak przygotować prezentację maturalną z języka polskiego?" adresowany jest do uczniów przygotowujących się do ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego. Książka zawiera informacje o strukturze egzaminu i praktyczne wskazówki ilustrujące proces pracy nad prezentacją (od wyboru tematu do jego wygłoszenia) oraz przygotowuje do rozmowy z komisją egzaminacyjną. W części drugiej znajdują się przykłady - omówienia dziesięciu tematów maturalnych z trzech działów (literatura, związki literatury z innymi dziedzinami sztuki i język).

Wszystkie porady zostały sformułowane na podstawie obowiązujących rozporządzeń Ministerstwa Edukacji i Nauki, informatora maturalnego oraz osobistych doświadczeń autorki jako nauczyciela-egzaminatora.

Wyrazy modne we współczesnej polszczyźnie. Omów mechanizm ich funkcjonowania w języku.

Język jest narzędziem ekspresji jednostki, a także narzędziem w kontaktach międzyludzkich, poczynając od intymno-uczuciowych poprzez codzienno-użytkowe aż do wysublimowanych dyskursów naukowych i dzieł literackich. Jest on też podstawowym sposobem wyrażania ludzkich myśli i nośnikiem doświadczeń przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Stanowi on źródło wiedzy o przeszłości kraju, narodu.
Słowa mogą kryć w swojej budowie interesujące, niejednokrotnie wręcz pasjonujące dane dotyczące historii, miejsc, wydarzeń, kultury materialnej i duchowej, historii ludzkiej myśli. I tak np. uczeń szkoły średniej dowiaduje się, że w polskim słowie król utrwaliło imię Karola Wielkiego, że polski księżyc to pierwotnie ?syn księcia?, że dzisiejsze znaczenie świętości wywodzi się z dawnego znaczenia ?siły?, ?mocy?. Język przekazuje nam więc wiedzę o człowieku w ogóle, jego sposobach odbierania i kategoryzowania zjawisk. Przejawiają się one zarówno w konstrukcji wyrazów, związków wyrazowych, jak kategoriach gramatycznych takich np., jak czasy czy tryby czasownika, liczby czy przypadki rzeczownika.
Aby język mógł sprostać wszystkim funkcjom, które pełni w życiu każdego z nas powinien być świadomie różnicowany, wzbogacany, dostosowany do potrzeb kultury, którą wyraża i w której rozwoju aktywnie uczestniczy. Stanowi to warunek jego istnienia w ogóle. Z tego też powodu ulega on nieustannym modyfikacjom i przeobrażeniom. Musi być on na bieżąco uaktualniany, gdyż w przeciwnym razie groziłoby mu skostnienie, a w rezultacie kompletna bezużyteczność i zanik.
Transformacje w obrębie języka miały i wciąż mają różny charakter i różny przebieg. Jedne są procesami długofalowymi, inne zaś zachodzą błyskawicznie, gdyż starają się dotrzymać kroku szybko zmieniającej się rzeczywistości. Nie zawsze są one jednak fortunne i do końca przemyślane. Przykładem dobrze ilustrującym to zjawisko jest przypadek nadużywania elementów językowych, czyli tzw. moda językowa.
Pierwszym sygnałem wskazującym na to, że mamy do czynienia właśnie z nadużyciem językowym jest dający się wyraźnie zauważyć wzrost częstości użycia pewnych wyrażeń. Nie jest to umotywowane żadnymi potrzebami informacyjnymi. Głównej przyczyny tak dużej frekwencji tekstowej powinniśmy się doszukiwać raczej w ich wysokim poziomie początkowej atrakcyjności. Przez zastosowanie nazw niejednokrotnie pretensjonalnych podwyższona zostaje wartość i ranga desygnatów wielu określeń. Wyrazy tego typu kuszą swoją świeżością, łatwością przyswojenia i ekonomicznością, żeby nie powiedzieć lakonicznością (w czym swój niemały udział ma język reklamy). To zapewne sprawia, że obecnie niespotykaną furorę robią m.in. rzeczowniki: galeria, salon, studio oraz przymiotniki: ekologiczny, czy też globalny.
Dodatkowo ustawiczne powtarzanie takich wyrazów, jak: dokładnie, fajny, beznadziejny, genialny sprawia, że stają się one przydatne w naszych wypowiedziach bez względu na to, co znaczą, tracą więc ostrość znaczeniową, a w skrajnym wypadku i samo znaczenie. To z kolei jest doskonałym pretekstem do zrobienia z nich sprawnego narzędzia manipulacji.
Wyrazy modne stają się truizmami. Przez to nasz język niestety ulega zubożeniu, bo ?atrakcyjne? konstrukcje usuwają na bok wyraźne znaczeniowo synonimy. I tak np. przymiotnik szeroki ogranicza użycie leksemów: gremialny, masowy, powszechny, spontaniczny; pełny zastąpił całkowity, dokładny, kompletny, wyczerpujący; a prawidłowy odebrał moc normalnemu, odpowiedniemu, poprawnemu, regularnemu, stosownemu i właściwemu.
Często zdarza się, że użytkownicy języka, którzy pragną wykazać się oryginalnością i w ten sposób zdobyć uznanie otoczenia, wzbogacają swoje wypowiedzi o sformułowania, które podpatrzyli w pewnych środowiskach lub u osób cieszących się dużym szacunkiem i autorytetem (politycy, osoby duchowne, sportowcy, dziennikarze, piosenkarze itp.). Stosując taką praktykę sprawiają oni wrażenie osób inteligentnych, choć najczęściej są to tylko pozory. Chętnie również sięgają do tych odmian polszczyzny, które uznawane są ? niekiedy zupełnie niesłusznie ? za wzorcowe. Ma to rzekomo świadczyć o elegancji, erudycji i poczuciu dobrego smaku. Takie osoby za wszelką cenę dążą do zabłyśnięcia intelektem. Przeważnie efekt jest niestety wręcz odwrotny. Dzieje się tak z powodu stosunkowo niskiego poziomu świadomości językowej naszego społeczeństwa, który uszczupla w znacznej mierze jego kompetencje językowe.
Winę za taki stan ponoszą częściowo media. Przez lata udało im się stworzyć złudne wrażenie, że język którym do nas przemawiają jest tym najwłaściwszym i najbardziej poprawnym, co przecież mija się w znaczącym stopniu z prawdą. Wystarczy przecież włączyć telewizor, posłuchać radia lub przeczytać gazetę, aby się przekonać, że moda językowa i jeszcze kilka niepokojących zjawisk zagościło tam na dobre. Do tych ostatnich koniecznie zaliczyć należy szablonowość języka.
Jest to konstrukcja zdaniowa występująca wyjątkowo często w tekstach mówionych i pisanych, należących do różnych odmian stylistycznych polszczyzny użytkowej. Ponad to wyróżnikiem tekstów szablonowych jest powierzchowne ujęcie treści, nierzadko graniczące nawet z pustosłowiem. Za szablonowe uznać możemy wyrażenia: rosnąca fala bezrobocia, osiąganie konsensusu, dziura budżetowa itd. Osoby nastawione na częste i bezmyślne powtarzanie tym podobnych, spowszednianych i okólnikowych wypowiedzi, zatracają zdolność samodzielnego wyrażania myśli, a sam język traktują wyłącznie w odtwórczy sposób.
Przy okazji omawiania zagadnienia mody językowej nie sposób nie wspomnieć o znamiennej roli wyrazów zapożyczonych z innych języków. Samo korzystanie z obcego słownictwa, zwłaszcza jeśli dotyczy ono nazw nowych, nie znanych nam dotąd desygnatów, nie jest złe i nie powinno spotykać się z krytyką w żadnym wypadku. Jest to proces typowy dla współczesnych systemów leksykalnych i ma niewiele wspólnego z podążaniem za modą językową. Co więcej, wypada tu wyraźnie podkreślić, że zapożyczanie jest niezbędne w momencie, gdy mówimy o języku naukowo-technicznym oraz o wyrazach, które są znane i użytkowane w wielu językach. Z jednej strony internacjonalizacja słownictwa umożliwia międzynarodową wymianę myśli, z drugiej zaś ? umożliwia dokonaniom naszych naukowców swobodne wejście i zaprezentowanie na arenie światowej. Jedynym warunkiem akceptacji takich zapożyczeń jest tylko dobra znajomość ich znaczeń, jak również ich oryginalnej pisowni i wymowy, co ma miejsce w przypadku cytatów.
Istnieje jednak druga strona medalu. Nie ma bowiem jakiegokolwiek wytłumaczenia dla posługiwania się elementami obcego systemu gramatycznego czy zapożyczonymi związkami frazeologicznymi w momencie, gdy na tym polu polszczyzna jest samowystarczalna, a wtręty obcojęzyczne tylko ją kaleczą. Takie traktowanie polszczyzny jest wysoce naganne ? niestety w naszych czasach nagminne.
Język polski od najdawniejszych czasów wchłaniał liczne zapożyczenia obcojęzyczne. W XX wieku najsilniej oddziaływały na niego wpływy francuskie, rosyjskie i niemieckie. Jednak to angielszczyzna w ciągu ostatnich kilkunastu lat odcisnęła tu chyba najwyraźniej swoje piętno. Czerpanie z niej zapożyczeń przybrało skrajną formę. Mówić możemy tu nawet o prawdziwym ich zalewie.
Używaniu anglosemantyzmów sprzyjał i wciąż sprzyja snobizm oraz przekonanie o większej wartości określeń takich jak kondycja, lider, prezydent, generować nad wyrazami stan, przywódca, przewodniczący, tworzyć. O ileż bardziej europejsko brzmi przecież powiedzenie lider partii niż jej przywódca. Niektórzy próbują tłumaczyć, że kryje się za tym chęć podniesienia rangi tego, o czym się mówi oraz dowartościowanie tekstu i jego autora. Pytanie tylko ?po co??. Przecież nasz język ojczysty jest piękny i ma wiele do zaoferowania. Stanowi on nieprzebrane źródło różnorakich środków wyrazu. Trzeba tylko chcieć i umieć właściwie korzystać z tego bogactwa. Czyż nie potwierdzili tego Kochanowski, Mickiewicz, Miłosz i jeszcze wielu innych wielkich pisarzy i poetów?
Wyrazy modne w pierwszym stadium swojej ?kariery? językowej są tylko za częste, w drugim ? ich przejrzystość informacyjna ulega rozmyciu, przez co niepostrzeżenie wypierają różnorodne synonimy, w trzecim natomiast ? puste znaczeniowo, nadają wypowiedzi znamiona bełkotu.
Powstaje zatem patowa sytuacja ? wyrazy, których zadaniem było wzbogacenie, ożywienie, uatrakcyjnienie i odbanalnienie języka wypowiedzi, nagle przyczyniają się do jego zubożenia i sprowadzenia go do niebezpiecznie niskiego poziomu
Mimowolne poddawanie się modzie językowej i bezrefleksyjna obojętność wobec niej krzywdzi zarówno język, jak i jego użytkowników. Szkodą dla języka jest to, że sztucznie odarty z różnorodnych, pełnowartościowych elementów leksykalnych zaczyna nabierać cech prymitywnych. Staje się zupełnie niezdolny do oddania całego bogactwa myśli, podatnego zatem na dalsze zaśmiecanie kolejnymi zapożyczeniami. Jeśli chodzi o samych użytkowników, to mogą oni odczuć nadużywanie pewnych elementów leksykalnych na własnej skórze, ponieważ bezmyślne przywoływanie ?atrakcyjnych? wyrazów przesuwa wiele dawno przyswojonych leksemów ze strefy słownictwa czynnego do biernego i w konsekwencji znacznie ogranicza zasób słowny, a więc i ogólną sprawność językową. Zatem w ostatecznym rozrachunku ślepe podążanie za atrakcyjnością prowadzi w prostej linii do tworzenia nudnych, trącających banałem tekstów, które pozbawione jakichkolwiek walorów stylistycznych wystawia ich autorom jak najgorsze świadectwo.

Różne oblicza miłości w literaturze. Rozwiń temat odwołując się do wybranych utworów.

Na wstępie chciałabym podkreślić, iż w ciągu 15 minut nie sposób jest zreferować tematu tak obszernego jakim jest miłość, i jej oblicza .Co to jest miłość? Już od najdawniejszych czasów wielcy filozofowie i poeci chcieli trafnie zdefiniować to pojęcie. Definicji miłości możemy się dopatrzeć w jednym z najstarszych dzieł literackich jakim jest ?Biblia? Pozwolę sobie przytoczyć fragment 1 listu do Koryntian ? Hymnu o miłości? ? Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą; nie dopuszcza się bezwstydu, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego; nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz współweseli się z prawdą. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma. Miłość nigdy nie ustaje, [nie jest] jak proroctwa, które się skończą, albo jak dar języków, który zniknie, lub jak wiedza, której zabraknie?. św. Jan Apostoł opisuje uczucie poprzez wyliczenie jej przymiotów. Dowodzi potęgi miłości przez zaprzeczenia. Opisuje ją jako coś najwspanialszego na świecie, coś niezbędnego w życiu. Zakończenie ? Hymnu o miłości? potwierdza jeszcze raz rangę uczucia ? Tak więc trwają wiara nadzieja miłość- te trzy: z nich zaś największa jest miłość?. Wprawdzie nie mówi się w utworze o jaką miłość chodzi czy międzyludzką czy do Boga, to nie jest istotne , najważniejsze że jest to uczucie o potężnej wartości i sile. Nieco inną definicję miłości podaje Słownik Współczesnego Języka Polskiego, Miłość to głębokie uczucie do drugiej osoby, połączone zwykle z silnym pragnieniem stałego obcowania z nią i chęcią obdarzania jej szczęściem, silne przywiązanie do kogoś, gotowość do bezinteresownego oddania się, służenia komuś. Jednak czy można postrzegać miłość tylko z perspektywy pojęcia słownikowego? Przecież tyle ile ludzi tyle rodzajów miłości. Każdy z nas inaczej ją rozumie, lecz jest to naturalne, gdyż po prostu jesteśmy różni. Różne są rodzaje miłości i nie nam sądzić o tym, która jest lepsza, a która mniej ważna, mniej istotna. Pewne jest jedynie to, iż potrzeba miłości tkwi, głęboko w każdym z nas. Gdy jesteśmy kochani, łatwiej nam przetrwać trudne chwile, czujemy się szczęśliwi i ważni, jeżeli my kochamy umiemy przezwyciężyć własny egoizm, pragniemy dawać, a nie brać. Od wieków miłość jest przedmiotem fascynacji i motywem literatury, malarstwa, rzeźby, a nawet architektury.
Ponieważ człowiek uczy się kochać już od pierwszych chwil życia.. Będę się starała przedstawić państwu dojrzewanie do miłość i co za tym idzie różne jej oblicza.

Pierwszą miłością z jaką się spotykamy jest miłość rodzicielska bezinteresowna, nie trzeba o nią walczyć, a rodzice kochają swoje dzieci za to, że po prostu są. Józef Ignacy Kraszewski napisał kiedyś ?Jest jedna miłość, która nie liczy na wzajemność, nie szczędzi ofiar, płacze, a przebacza, odepchnięta wraca- to miłość macierzyńska?. Jednak miłość taka ofiarowana w nadmiarze może mieć moc niszczącą. Właśnie taki przypadek przedstawia ?Ojciec Goriot? Balzaka. W powieści obserwujemy przejmujące stadium ojcostwa i graniczącą z obłędem miłość Goriota do córek Anastazji i Delfiny. ? Życie moje jest w moich córkach. Jeśli one się bawią, jeżeli są szczęśliwe, ładnie ubrane, jeżeli stąpają po dywanach, cóż mi znaczy, jak ja jestem odziany i jak wygląda moje legowisko? Nie jest mi zimno, jeżeli im jest ciepło, nie nudzę się nigdy, jeżeli one się śmieją. Nie mam innych zmartwień, jak tylko ich zmartwienia Ojciec Goriot tak bardzo kocha córki, że nie myśli już o sobie. Sens życia nadaje mu świadomość że jego pociechy są szczęśliwe. Raduje się ich radością , smuci gdy one są smutne. Jest z nich dumny. Chroni ich przed wszystkim, zapewnia im wykształcenie i bogatych mężów, przekazuje cały swój majątek. Mówi ? tylko ja bardziej kocham córki , niż bóg kocha świat??. Ojciec oddaje całe serce córką. Pomaga im jak tylko może. Nie wyobraża sobie co się z nimi stanie gdy jego zabraknie ? O moje dzieci,(?) Co z wami się stanie, kiedy mnie już nie będzie? Ojcowie powinni żyć póty, co i dzieci?. Dla swoich córek ojciec stracił zdrowie, majątek i dom, ale mimo to nie przestał ich kochać. Ta powieść pokazuje iż miłość rodzicielska przynosi radość, jest źródłem rozczarowań , czasem bywa tragiczna ale zawsze trwa do końca, bez względu czy jest odwzajemniona czy nie.

Następną miłością, która nas spotyka jest miłość braterska lub siostrzana. To właśnie z rodzeństwem na początku swojego życia spędzamy najwięcej czasu. Miłość braterska czy siostrzana jest wieczna i nierozerwalna, ponieważ łączą ją więzy krwi. Obowiązkiem rodzeństwa jest wspieranie się, pomaganie sobie nawzajem i miłowanie się wbrew wszystkiemu. Przykładu miłości siostrzanej możemy się doszukać w ? Antygonie? Sofoklesa. Tytułowa bohaterka wbrew zakazowi króla zgodnie z prawem boskim dokonała obrzędu pochowania swego umiłowanego brata. Antygona nie wypierała się swojego czynu, nie czuła się też winna. Wiedziała, ze od wszystkich rozkazów ważniejsza jest miłość do brata. Nie mogła pozwolić na zbeszczeszczanie jego zwłok. ? Jakże do bogów podnosić mam modły ,/ wołać o pomoc , jeżeli czyn prawy ,/ który spełniłam uznano za podły?? Nie mogła zrozumieć co jest złego w tym, że kocha brata i chce by spoczywał w pokoju. Jest to bardzo wzruszająca historia ponieważ na koniec Antygona popełnia samobójstwo w swojej celi. Do całej tej sytuacji nie doszłoby gdyby nie bezgraniczna miłość i poświęcenie do brata. Na przykładzie Antygony widzimy , że miłość to nie są tylko słowa , ale także czyny. Nie można postępować wbrew sobie i wbrew miłości do bliźniego. Nasze rodzeństwo to osoby na które zawsze możemy liczyć i którym my powinniśmy udzielać wsparcia.

Z czasem jak dorastamy, dojrzewamy do innej miłości . Jest to miłość pomiędzy kobietom i mężczyznom . Jest to miłość wymagająca od partnerów oddania, wierności, i dojrzałości . W momencie gdy między kobietą, a mężczyznom zawiązuje się to uczucie, możemy powiedzieć, że naprawdę dojrzeli. Zakochaną parę, która na oczach czytelników dojrzewa opisuje William Szekspir w dramacie ?Romeo i Julia?. Julia Capuleti to czternastoletnia dziewczyna jest młoda i niewinna . Romeo Monteki jest młodzieńcem który właśnie przeżył zawód miłosny. Oboje poznają się na balu u Capuletich. Zakochują się w sobie od pierwszego wejrzenia . ?Romeo, czarem jej w niewolę wzięty, Lecz choć przez wroga został schwytany, I ją złowiły miłosne przynęty?. Ich miłość jednak nie była prosta oboje pochodzili z dwóch zwaśnionych ze sobą rodów . Mimo to zakochani postanowili być razem ? ?więc mówię szczerze: Miłość ma prawdziwa to Capuleta córka urodziwa. Serce jej dałem , ona mi swe dała i są złączone . A będzie rzecz cała wówczas skończona , gdy ty ją zakończysz i nas małżeńskim sakramentem złączysz?. Romeo i Julia są sobie tak bliscy, że są gotowi wyrzec się rodzin ? biorą cichy ślub. Są bardzo szczęśliwi, gdy są razem, nie mogą się nacieszyć swym dotykiem, słowem, spojrzeniem. Gdy są daleko od siebie pozostaje im tylko myśleć o swej miłości. Jednak nie jest to historia ze szczęśliwym zakończeniem. Zaraz potem Romeo zostaje oskarżony o zabójstwo jednego z Capuletów, musi wyjechać z Werony. Rodzice Julii postanawiają ją wydać za mąż za Parysa. Julia nie godzi się z tym prosi o pomoc mnicha ojca Laurentego. Otrzymuje od niego flakon z tajemniczym płynem, który wypity ma sprowadzić na nią 24 godzinny sen podczas, którego będzie wyglądać jak umarła. Julia wypija miksturę, a następnego dnia wszyscy są przekonani, że dziewczyna umarła. Wiadomość o śmierci ukochanej dociera do Romea przebywającego w Mantui. Zrozpaczony przybywa do kaplicy, w której złożono Julię. Nie chcąc żyć na świecie, w którym jej już nie ma wypija śmiertelną truciznę. Gdy Julia budzi się on już nie żyje. Dziewczyna bierze sztylet i odbiera sobie życie. Tak kończy się historia miłości Romea i Julii. Miłość chociaż odwzajemniona, stała się powodem nieszczęścia. Całkowita ich wzajemność oddania prowadzi do przedwczesnej śmierci obojga zakochanych. Jednak nie odczuwamy tego wyłącznie jako klęski miłość ich bowiem wzięła górę nad zewnętrznymi okolicznościami. Gdy słyszymy imiona Romeo i Julia, nie myślimy o ich bólu, nieszczęściu i straszliwej zgubie, ale o ich przeżytym wspólnie szczęściu. Dzięki nim dowiadujemy się ?Jak cudowna jest miłość skoro cień miłości tyle bogactwa niesie i tyle radości?.

W całym swym życiu człowiek kocha rodziców, rodzeństwo, drugiego człowieka, ale to nie koniec, ponieważ już od najmłodszych lat rodzice uczą nas kochać Boga. Miłość do Boga jest bardzo ważna to ona zawsze będzie odwzajemniona, ale tak jak każda miłość wymaga poświęceń. Najlepszym dowodem na to jest św. Aleksy. Wierzył on, że życiem pełnym wyrzeczeń, skromnym, surowym, pozbawionym przyjemności i uciech zaskarbi sobie życie wieczne i możliwość obcowania z Bogiem. W imię tej nadziei Aleksy wyrzekł się bogactw, porzucił młodą żonę i skazał się na samotność. Odznaczał się niezwykłą pobożnością, całe dnie spędzał na modlitwie. Po wielu latach ascezy Aleksy umarł. Jego ciało miało moc uzdrawiania. Dzięki temu utworowi dowiadujemy się, że miłość do Boga jest pełna poświęceń i oddania, ale zawsze zostaje wynagrodzona.

Z czasem w każdym człowieku rodzi się jeszcze inny rodzaj miłości, miłość do ojczyzny. Jest to miłość chwalebna, doceniana i uważana za najważniejszą już w średniowieczu. Na uczucie to składają się doświadczenia dzieciństwa, zapamiętywane krajobrazy i mowa ojczysta. Platon powiedział kiedyś ?Nie urodziliśmy się dla siebie, lecz dla naszej ojczyzny?. Jak wiele jest słuszności w tym zdaniu najłatwiej udowodnić można czytając utwory polskich wieszczów Mickiewicza, Baczyńskiego. Słowackiego można by tu wymienić wielu poetów jednak ja chciałabym poddać interpretacji wiersz Jana Lechonia ?Hymn Polaków z zagranicy?. Podmiot liryczny w szczególny, podniosły sposób manifestuje swoją przynależność do ojczyzny mówi ?Cały do ciebie ojczyzno należę?. Wyraża głęboki szacunek do historii swojej ojczyzny i wierzy w chwalebną przyszłość kraju. W lirycznym monologu apoteozuje ojczyznę. Pisze, iż nie ma większej ?chluby niźli być Polakiem?. Wyraża gotowość do poświęcenia się ojczyźnie zapewnia, że również poza granicami swego kraju będzie kultywował polskie tradycje i zwyczaje. Zapewnia o szczególnej więzi z narodem, a ?Wszystkim Polakom braterstwo ślubuję?. W tym krótkim, ale jednak jak wymownym wierszu zauważamy, że miłość do ojczyzny charakteryzuje gotowość oddania życia za ojczyznę, poświęcenia się ojczyźnie. Jest to miłość trudna i ofiarna, ale wierna do końca, bezinteresowna i chwalebna.

Podsumowując chciałabym powiedzieć, iż przedstawiłam państwu zaledwie kilka rodzajów miłości, których doznajemy w życiu. Oblicz tego uczucia jest bardzo dużo i nie wiem czy ktokolwiek jest w stanie wymienić je wszystkie, ponieważ jak powiedziałam na wstępie tyle ile jest ludzi tyle jest rodzajów miłości. Miłość jest obecna w życiu każdego człowieka. Nie ma znaczenia wiek, miejsce, czy czas. Każdy spotyka się z tym uczuciem pod różnymi postaciami. Mamy miłość do Boga, ojczyzny lub drugiego człowieka, miłość spełnioną, trudną, ofiarną, szaloną, powodującą zarówno smutek jak i radość. Można tu wymienić mnóstwo epitetów, a każdy będzie poprawny. Każda miłość jest piękna i potrzebna człowiekowi. Każda wymaga poświęceń i wyrzeczeń, a kiedy już jest, przynosi szczęście, radość, a czasami niesie ze sobą ból i cierpienie. Towarzyszy nam od początku, aż do śmierci. ? Niech powie, kto kochany, kto prawdziwie kocha / Czy miłość jest niestała, czy zdradna ,czy płocha! / Nieprawda są dowody, są na to przykłady, / Płochość, lekkość, niestałość są to ludzkie wady, / Tych nabywa, Tych czasem pozbywa się z wiekiem, / Ale miłość prawdziwa rodzi się z człowiekiem?. Tym oto cytatem chciałabym zakończyć swoją prezentację, ponieważ według mnie najtrafniej podsumowuje on to co zawarłam w swej wypowiedzi.

PROBLEM ŻYDOWSKI, CZYLI TRAGEDIA WYOBCOWANIA W LITERATURZE, PUBLICYSTYCE I FILMIE.

Wiele utworów i filmów poświęconych zostało tragedii narodu żydowskiego. Żyd pojawia się jako:

-obcy, który jest odrzucany przez nietolerancyjne otoczenie

-niewinna ofiara holokaustu

-człowiek poniżony, sprowadzony do rangi przedmiotu

- człowiek walczący o swoją godność, jak to miało miejsce podczas powstania w getcie warszawskim, które przedstawia Hanna Krall w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Tragedia wyobcowania tego narodu jest szczególnie widoczna w utworach, które opisują zbrodnie II wojny światowej. Hitlerowcy uważali ten naród za „podludzi”. A najniżej w hierarchii „podludzi” umieszczony został właśnie naród żydowski, który Adolf Hitler przeznaczył do całkowitej eksterminacji. Szybko rozbudził się antysemityzm, czyli wrogość wobec Żydów wśród narodu Niemieckiego. Jedną z oznak izolacji Żydów od innych „wyższych” narodów było tworzenie specjalnych dzielnic żydowskich, czyli tzw. gett. Getta były odizolowane od miasta najczęściej wysokim ceglanym murem. Przymusowym znakiem rozpoznawczym, który musieli nosić wszyscy Żydzi była Gwiazda Dawida.

O problemie żydowskim wspomina się w wielu utworach literackich. Problem ten poruszyła m.in. polska pisarka z doby pozytywizmu Maria Konopnicka w noweli „Mendel Gdański”. Utwór ten jest głosem w tzw. spornej kwestii żydowskiej. Dotyczy problemu uznania Żydów za pełnoprawnych obywateli. Pozytywiści starali się wpłynąć na mentalność społeczeństwa widzącego w Żydach zagrożenie. Pisarka skrytykowała nieuzasadnione napaści na ludzi tejże narodowości. Bohater, którego przedstawiła od urodzenia mieszka na terenie Polski. Choć nie widnieje ona na mapach Europy, bo nasz kraj był wtedy pod zaborami, Mendel czuje się Polakiem. Stwierdza, że przez całe życie pracował dla swojej ojczyzny i chce wychować swojego wnuka Kubusia na dobrego obywatela. Niezrozumiałe są dla niego ataki na Żydów. Konopnicka przytacza także obiegowe argumenty tych Polaków, którzy uważają, że ludzi innych narodowości, zwłaszcza żydowskiej, należałoby zmusić do opuszczenia ziem polskich: „Każdy Żyd ma swoje wykręty”, „Żyd zawsze Żydem jest”, Was Żydów, lgnie się jak tej szarańczy, a zawsze to żywioł cudzy”. Pisarka jednak jasno i wyraźnie opowiada się za innymi kryteriami oceny ludzi jak m.in. dobroć, uczciwość, użyteczność społeczna. Te cechy nie zależą od tego, jakiej się jest narodowości. Mendel został dotkliwie skrzywdzony. Najgorsze jest to, że skrzywdzili go ludzie, których uważał za swoich rodaków.

Kwestia dotycząca narodu żydowskiego przejawiała się także bardzo często w pozytywistycznej publicystyce. Zagadnienie to poruszyli m.in. Orzeszkowa, Świętochowski czy Bolesław Prus. Było to uwarunkowane wrażliwością pozytywistów na sprawy społeczne. ęłęó Pragnęli oni stworzyć dla Żydów warunki asymilacji z narodem. Asymilacja żydów miała na celu zjednoczenie kulturowe i narodowe Żydów i Polaków, lecz z zachowaniem odrębności wyznaniowej. Chciałabym zwrócić szczególna uwagę na postać Bolesława Prusa, gdyż on wobec kwestii asymilacji Żydów miał z początku inny stosunek niż reszta pozytywistów.
W latach 70-tych XIX wieku protestował przeciwko żydowskiej dominacji w gospodarce, czy nazywaniu Żydów narodem. "ciemne masy" były tylko materiałem dla "tego lub owego społeczeństwa". Dopiero projekt masowej emigracji europejskich Żydów zadowala wielkiego polskiego pisarza. Sądził, że kwestia żydowska rozwiązana zostanie tylko wtedy, gdy Żydów w Europie już nie będzie. "Miasta polskie przepełnione są żydostwem, żywiołem obojętnym albo i wrogim dla celów narodowych”. Lecz sposób myślenia Prusa zmienił się. Już na początku lat 80- tych w swoim artykule „Szynk i społeczne zepsucie” pisał o panującym w naszym narodzie antysemityzmie, który oczywiście całkowicie potępiał. Dostrzegł w Żydzie drugiego równego sobie człowieka, a nie wroga, którego należy odizolować od reszty społeczeństwa. Co więcej żądał aby naród żydowski posiadał równe polskiemu społeczeństwu prawa m.in. prawo do oświaty, do bezpieczeństwa czy też do szybkiego i taniego wymiaru sprawiedliwości. Prus próbował zwalczyć stereotypy dotyczące Żydów. Odpierał każdy z zarzutów, ukazując zalety, jakimi się cechują. Ukazał też te cechy, które należałoby starannie pielęgnować, a mianowicie: bystrość i inteligencje, umiejętność organizacji, oszczędność i zapobiegliwość. Jego słowa „Zostawmy Żydów w spokoju, ale - przypatrzmy się sobie samym” najlepiej to obrazują.

W inny sposób problem żydowski i ich tragedię wyobcowania przedstawia Tadeusz Borowski w swoich opowiadaniach. W opowiadaniu „Pożegnanie z Marią” ukazuje obraz okupowanej przez Niemcy, Warszawy. Rozmowy ludzi ujawniają sytuacje w mieście. Wielu mówi o łapankach, wywózkach z getta, prześladowaniach. Stara Żydówka, pani doktorowa, przed wojną była bogata właścicielką przedsiębiorstwa budowlanego, a teraz jest uciekinierką z getta. Opowiada ona o zastraszaniu i mordowaniu jej narodu. O ciągłym strachu przed śmiercią opowiada także młoda żydówka, niegdyś śpiewaczka, która również uciekła z getta. Obie postacie dawniej opływały w luksusy, a teraz stały się nędzarkami, dla których wielkim osiągnięciem jest posiadanie szczoteczki do zębów lub zjedzenie kanapki.

Najbardziej znanym sposobem na całkowite wyniszczenie rasy „podludzi” było tworzenie obozów koncentracyjnych zwanych także obozami zagłady. Obozy łączą się nierozerwalnie w naszej świadomości z tragicznym obrazem II wojny światowej, degradacją praw moralnych, śmiercią i skrajnym okrucieństwem. Obóz to zamknięte terytorium, w którym gromadzi się wyniszczonych, cierpiących, przeznaczonych na śmierć ludzi, stłoczonych jak zwierzęta w ciasnych blokach, na niewygodnych pryczach. Ale Oświęcim to przede wszystkim w ujęciu Borowskiego wysoko zorganizowane, doskonale funkcjonujące przedsiębiorstwo III Rzeszy do likwidowania ludzi. W opowiadaniu „Proszę państwa do gazu” narrator przedstawia brutalny opis rozładunku transportu więźniów, którzy w większości mieli zostać zagazowani. Komando starych więźniów dobrze o tym wiedziało, jednak nowo przybyli nie budzili w nich litości. Traktowano ich brutalnie, szarpano, popychano, wyrywano walizki. Sposób rozładowywania transportu na obozowej rampie kolejowej doskonale ujawnia niemiecka organizacje pracy, stosunek „nadczłowieka” do istoty niższego rzędu tzn. innej narodowości. Żydzi w fabryce śmierci byli tylko jednym z elementów. Nie mieli nazwisk, nie mieli prawa do indywidualnego pochówku zgodnego z religią, jaką wyznawali. Niemcy czując wyższość swej rasy potrafili bez wewnętrznych oporów, a nawet z satysfakcją, zabić ogromne liczby tych, którym odmawiali człowieczeństwa.

O skuteczności hitlerowskiego systemu likwidacji więźniów pisze Borowski w opowiadaniu „U nas w Auschwitzu” Więźniowie są materiałem, który Niemcy potrafią wykorzystać w jak najbardziej efektywny sposób. Właściwie żadna część ciała człowieka nie zostaje zmarnowana. Niektórych ludzi od razu prowadzi się do komory gazowej, zaś inni maja do spełnienia określone funkcje zanim podzielą los zabitych. W liście do narzeczonej, Tadeusz pisze: „(…) masz milion ludzi albo dwa albo trzy miliony, zabij ich tak, żeby nikt o tym nie wiedział, nawet oni, uwięź kilkaset tysięcy, złam ich solidarność, poszczuj człowieka na człowieka (…) Ten cytat pokazuje dokładnie, że na odciętym od świata terenie, odbywa się masowy mord. Codziennie jest ponawiany tu i w wielu innych lagrach. Celem takiego stanu rzeczy jest wyniszczenie tych, których Niemcy uważali za ludzi po prostu zbytecznych.

Zbrodnie Hitlerowskie na narodzie żydowskim w czasie II wojny światowej ukazała także polska pisarka Zofia Nałkowska w swoim zbiorze ośmiu opowiadań zatytułowanym „Medaliony”. „Medaliony” są zapisem „czasu apokalipsy”, „czasu pogardy” dla Żydów. Niemcy dorabiając sobie ideologie, zabijali innych, wykorzystywali części ciała ludzkiego do przetwarzania na inne surowce jak mydło, skóry czy materace. Jeden z bohaterów powiedział „W Niemczech, można powiedzieć, ludzie umieją coś zrobić – z niczego”. Poddawano ich strasznym eksperymentom, cierpieniom, nie licząc się z ich bólem i uczuciami. Autorka pokazuje metody torturowania, niekiedy wręcz rozsmakowywanie się oprawców w zadawaniu cierpienia i śmierci drugiemu człowiekowi. Bohaterka opowiadania „Kobieta cmentarna” przedstawia czytelnikowi, co się dzieje za murami getta. Getto jest bombardowane, płonie, a z okien wyskakują ludzie z dziećmi. Na dole przecież czeka je również śmierć. Żydzi maja alternatywę: zginąć w płomieniach, od strzałów, albo pojechać do obozu i umrzeć od gazu. Żeby usprawnić zabijanie, zrezygnowano z zakopywania ciał na rzecz palenia w piecach krematoryjnych. Takie miejsca powstały w Oświęcimiu, na Majdanku, w Lesie Żuchowskim niedaleko Chełmna i w wielu innych miejscach. Niemcy nie oszczędzali nikogo – nawet matek z dziećmi i niemowląt. Do gazu szły najmniejsze, nikomu nie winne, bezbronne dzieci.

Z zupełnie innej strony opisuje problem żydowski Hanna Krall w swojej powieści „Zdążyć przed panem Bogiem” Ukazuje w niej rozważania na temat poniżania, upadlania i odizolowania Żydów przez hitlerowskich oprawców. Bohater książki Marek Edelman, jeden z przywódców powstania w getcie warszawskim jest naocznym świadkiem czasu zagłady narodu żydowskiego. Naród żydowski przyjął postawę bierną wobec oprawcy, pozwalał prowadzić się na śmierć. W getcie panował głód, a Niemcy odtransportowywanym przydzielali kawałek chleba i obiecywali lepsza przyszłość. Co dzień wywożono na śmierć 10 tys. Żydów. Ale nie wszyscy chcieli tak zginąć. Wybuch powstania w getcie miał za zadanie podważyć stereotypowy wizerunek biernego Żyda, był buntem przeciw anonimowej śmierci. Powstańcy nie zamierzali być bohaterami, nie walczyli tylko po to, by pokazać światu swój bunt. Chodziło przede wszystkim o zachowanie człowieczeństwa, jeśli już nie można było zachować życia. Chodziło o możliwość wyboru sposobu umierania, gdyż powstanie to było już z góry skazane na niepowodzenie. Koniecznie trzeba było pokazać prawdę! Powstańcy wypowiadają słowa „ My wiedzieliśmy, że trzeba umierać publicznie na oczach świata”

Tragedię Żydów możemy zobaczyć także w wielu dziełach filmowych. Oto fragment filmu Romana Polańskiego pt. „Pianista” {fragment}

Dramat społeczeństwa żydowskiego był poruszany w wielu różnych dziełach literackich, artykułach publicystycznych,a nawet w dziełach filmowych. Każde z nich ukazuje wielką nienawiść innych narodów wobec żydów. Hitlerowcy zabijali ich szczególnie bestialsko. Uważali ich za podludzi, doprowadzono do wielkiego kryzysu etyki, wyeliminowano wszystkie szlachetne odruchy, tak typowe dla rodzaju ludzkiego. Trudno nam żyjącym w czasach współczesnych, wyobrazić sobie, co naprawdę mogli przeżywać ci ludzie każdego dnia pobytu w obozie czy na przymusowych robotach, kiedy jakieś głupstwo, w innych okolicznościach nie mające znaczenia, mogło stać się przyczyną śmierci.
Kończąc swoją wypowiedź chciałam wyrazić własną opinie na temat nieszczęścia i wyobcowania społeczeństwa żydowskiego. Sądzę, że we współczesnym świecie antysemityzm jest dalej aktualny, a ludzie traktują Żydów jako naród gorszy. Dla mnie jednak człowiek-pozostaje na zawsze człowiekiem. Zgadzam się ze słowami Jeana Paula Satra "Żyd to człowiek, którego inni uważają za Żyda", ale uważam, że wszyscy zasługują na szacunek i własną godność. Nie ważne jest pochodzenie czy rasa, ale ważne jest, co się sobą reprezentuje i według jakich zasad się żyje Nadziei na wygaśnięcie konfliktu szukać możemy już tylko w upływie czasu, który leczy najgłębsze nawet rany.

Tematy maturalne

Literatura

1. Alegoria w dawnym piśmiennictwie polskim. Porównaj jej funkcje w literaturze wybranych epok od średniowiecza do końca XVIII wieku.
2. Ars amandi w literaturze pięknej. Zanalizuj wybrane liryczne i dramatyczne realizacje motywu.
3. Artystyczny kształt motywu walki dobra ze złem w polskim dramacie romantycznym. Uwzględniając kontekst epoki, zinterpretuj wybrane przykłady.
4. Autorefleksja w późnych wierszach polskich romantyków. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.
5. Batalistyka w literaturze. Zaprezentuj zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
6. Bohaterowie legend literackich w wybranych epokach. Zanalizuj temat, odwołując się do stosownych tekstów.
7. Bohaterowie literaccy poszukujący trwałych wartości ludzkiej egzystencji. Scharakteryzuj wybrane postaci reprezentujące różne epoki literackie.
8. Bohaterowie w habitach. Analizując przykłady literackie, przedstaw różne sposoby kreowania postaci mnichów.
9. Carpe diem – radość życia utrwalona w literaturze polskiej i obcej. Zilustruj problem, analizując dowolnie wybrane przykłady.
10. Co i jak czytają bohaterowie literaccy? Odpowiadając na pytanie, wskaż przykłady bohaterów, których osobowość i losy zostały ukształtowane przez doświadczenie czytelnicze.
11. „Czarny charakter” w dziełach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach omów funkcje bohatera negatywnego.
12. Czas, miejsce, rekwizyt jako kategorie znaczące w dramacie. Omów zagadnienie, opierając się na wybranych przykładach.
13. Człowiek mierzący się z dziką przyrodą. Porównaj różne realizacje tego motywu w analizowanych tekstach literatury polskiej i obcej.
14. Dawne i współczesne reportaże. Prześledź ewolucję gatunku na wybranych przykładach.
15. „Dlaczego klasycy”? Udowodnij obecność i rozważ przyczyny popularności motywów antycznych w literaturze współczesnej.
16. Doświadczenie nicości i absurdu życia w literaturze Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Zanalizuj przyczyny i skutki postawy dekadenckiej na stosownie dobranych przykładach.
17. Dramat jednostki wpisanej w koło historii XX wieku. Zanalizuj wybrane utwory, skupiając się na wpływie wydarzeń historycznych na losy i postawę człowieka.
18. Druga wojna światowa jako czynnik kształtujący twórczość pisarzy XX wieku. Zinterpretuj wybrane przykłady pod kątem wpływu wydarzeń wojennych na kształt artystyczny dzieł.
19. Egzotyzm w literaturze polskiej. Odwołując się do wybranych przykładów, przedstaw różne przyczyny i formy jego realizacji.
20. Ewolucja tragedii greckiej. Analiza reprezentatywnych przykładów.
21. Felieton dawniej i dziś. Porównaj twórczość wybranego felietonisty współczesnego z XIX-wiecznymi przykładami gatunku.
22. Formuła testamentu w literaturze pięknej. Analizując przykłady, zwróć uwagę na zawarte w nich: spowiedź człowieka i przekaz artysty.
23. Funeralia dawniej i dziś. Zaprezentuj i porównaj staropolską i współczesną lirykę żałobną.
24. Funkcja motywów brzydoty, kalectwa i choroby w tekstach literackich. Omów na przykładach wybranych utworów.
25. Funkcje aluzji biblijnych w twórczości Paolo Coelho. Analiza wybranych przykładów.
26. Funkcjonowanie kategorii tragizmu w tekstach literackich różnych epok. Odwołaj się do stosownych przykładów.
27. Gatunki i konwencje literackie w poezji polskiej XX wieku. Opierając się na wybranych przykładach, porównaj dwie różne formy wypowiedzi poetyckiej.
28. Jednostka niezależna czy marionetka? Omów wybrane kreacje bohaterów dramatycznej twórczości W. Szekspira.
29. Inspiracje filozoficzne w twórczości literackiej wybranej epoki. Zanalizuj zagadnienie, odwołując się do stosownych przykładów.
30. Inspiracje filozoficzne w twórczości wybranego pisarza. Zanalizuj zagadnienie, odwołując się do stosownych przykładów.
31. Jak rozumiesz określenie „pisarz zaangażowany”? Wyjaśnij, odwołując się do przykładów z literatury dawnej i współczesnej.
32. Katastrofizm jako idea i temat literatury polskiej. Zanalizuj przyczyny i konsekwencje postawy katastroficznej w wybranych ujęciach artystycznych.
33. Kategoria odbiorcy w utworze literackim. Scharakteryzuj wybrane przykłady z literatury różnych epok.
34. Kategoria trzech jedności w dramatach: antycznym, szekspirowskim i romantycznym. Odwołując się do wybranych przykładów, wskaż przyczyny i/lub artystyczne konsekwencje odchodzenia od tej reguły kompozycyjnej.
35. Kogo, co i w jakim celu parodiowali polscy pisarze? Zinterpretuj wybrane przykłady literackie, uwzględniając kontekst epok, które reprezentują.
36. Komizm – ironia – karykatura – groteska. Zanalizuj różne sposoby uzyskiwania efektów komicznych w utworach literackich dwu wybranych epok.
37. Konflikt pokoleń jako problem historycznoliteracki i temat literatury polskiej. Porównaj różne literackie ujęcia tego zagadnienia.
38. Bohater dramatu romantycznego i współczesnego. Porównaj postaci wykreowane w wybranych dramatach T. Różewicza z bohaterami dzieł romantycznych.
39. Kreacja bohatera – patrioty w literaturze polskiej. Scharakteryzuj wybrane przykłady z co najmniej dwu epok literackich.
40. Kreowanie i obalanie mitów narodowych w polskiej literaturze wieku XIX i XX. Omów na przykładach wybranych utworów.
41. Obraz współczesnego świata w języku poezji Mirona Białoszewskiego. Analizując wybrane przykłady, zwróć uwagę na typowe dla poety środki wyrazu.
42. Kto to mówi: autor – narrator – bohater? Omów problemy związane z narracją, odwołując się do przykładów prozy z XIX i XX w.
43. Obrazy codzienności w literaturze dawnej i współczesnej. Analiza wybranych przykładów.
44. Literatura obrazem potyczek artystycznych jej twórców. Odwołaj się do przykładów ilustrujących polemikę między konkretnymi autorami.
45. „Ludzie listy piszą” – formy korespondencji dawniej i dziś. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów epistolografii dawnej i współczesnej.
46. Metaforyczna i dosłowna podróż w czasie – analiza wybranych przykładów literackich.
47. Młodość jako temat literatury polskiej XIX i XX wieku. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
48. Motyw kary boskiej w literaturze polskiej. Zilustruj problem, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
49. Motywy arkadyjskie w polskiej i obcej literaturze dla dzieci i młodzieży. Zinterpretuj wybrane przykłady.
50. Motywy franciszkańskie w literaturze polskiej. Odwołaj się do wybranych przykładów literackich.
51. Motywy kosmogoniczne w najstarszych mitologiach europejskich i we współczesnej literaturze fantastycznej – analiza porównawcza.
52. Motywy teokrytejskie i wergiliańskie w literaturze antycznej i ich kontynuacje w utworach późniejszych epok. Analizując wybrane dzieła, określ funkcje przypisane w nich omawianym motywom.
53. Muza jako motyw literacki i realna inspiracja artysty. Omawiając zagadnienie, wskaż przykłady obecności w literaturze zarówno ujęcia konwencjonalnego, jak i rzeczywistych, które autorzy przedstawiają jako źródło natchnienia.
54. „Nikt z nas nie jest bez winy” (K. K. Baczyński). Interpretując wybrane utwory, skup się na problemie granicy między katem a ofiarą w literaturze polskiej powstałej po 1939 roku.
55. Noc i dzień, światłość i ciemność jako motywy literackie. Przedstaw różne ujęcia, odwołując się do wybranych przykładów.
56. Obecność romantycznych archetypów w literaturze polskiej XIX i XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł.
57. Obraz jednostki wybitnej i jej społeczna rola w tekstach literackich dwu lub trzech epok literatury polskiej. Zanalizuj wybrane przykłady.
58. Obraz Kościoła i jego społeczna rola w polskich tekstach literackich i publicystycznych. Analiza wybranych przykładów.
59. Obraz Litwy w dziełach polskich twórców romantycznych i współczesnych – analiza porównawcza.
60. Obraz rewolucji na przykładzie wybranych utworów literackich. Analiza porównawcza.
61. Obraz wojny w twórczości Hansa Helmuta Kirsta. Analiza wybranych przykadów.
62. Od Edgara Allana Poe do współczesnego horroru. Prześledź ewolucję gatunku literackiego.
63. Od „Rozmowy Mistrza Polikarpa…” do „Fircyka w zalotach” – ewolucja gatunków dramatycznych w literaturze staropolskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
64. Charakteryzując kreacje lekarzy i nauczycieli w literaturze i publicystyce polskiej, odnieś się do tezy o tworzeniu stereotypów przez literaturę.
65. O roli poezji i poety poprzez postać Orfeusza. Odwołując się do wybranych przykładów literackich, przedstaw różne interpretacje tego mitologicznego bohatera.
66. Poeci współcześni – mistrzowie moralnej perswazji. Zinterpretuj wybrane utwory, odczytując zawarte w nich przesłanie moralne.
67. Portret artysty przeklętego w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do biografii i twórczości wybranego twórcy (np. Charles Baudelaire, Artur Rimbaud, Edward Stachura, Rafał Wojaczek lub in.)
68. Powroty do czasu i miejsc dzieciństwa – różnorodne sposoby ujęcia tego motywu w literaturze polskiej.
69. Późne wiersze Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego jako zapis wewnętrznych doświadczeń poetów. Dokonaj analizy porównawczej wybranego materiału literackiego.
70. Problematyka i kształt artystyczny manifestów ideowych kolejnych pokoleń literackich – dokonaj analizy porównawczej.
71. Problem wolności i konieczności w literaturze XIX i XX w. Omawiając zagadnienie, odwołaj się do kontekstów filozoficznych.
72. Problemy związane z dojrzewaniem ideowym bohatera literackiego. Odwołaj się do przykładów z co najmniej dwu epok literackich.
73. Prorocy Apokalipsy. Którym autorom można nadać takie miano i dlaczego? Uzasadnij na wybranych przykładach.
74. Przyroda jako tło wydarzeń literackich. Analizując wybrane przykłady, przedstaw funkcje opisów przyrody w literaturze.
75. Różne koncepcje historiozoficzne w literaturze polskiej. Analizując przykłady, przedstaw przyczyny i cele rozwijania tej tematyki przez autorów.
76. Relacja polityka – wartości moralne w dramacie greckim i szekspirowskim. Analiza wybranych przykładów.
77. Rola muzyki w dziełach literackich. Analizując przykłady, zwróć uwagę na temat i formę utworów.
78. Rola twórcy w życiu narodu. Przedstaw różne koncepcje zadań twórcy ukazane w literaturze polskiej wybranych epok.
79. Analizując dzieła prozy F. Dostojewskiego, J. Conrada i A. Camusa, porównaj ich spojrzenie na rolę wiary w kształtowaniu systemu etycznego człowieka.
80. Różne funkcje didaskaliów w tekstach dramatycznych. Omów na wybranych przykładach.
81. Różne kreacje bohaterów w powieści historycznej i w utworach przedstawiających wydarzenia z przeszłości – analiza wybranych przykładów.
82. Różne sposoby funkcjonowania motywu wampira i wilkołaka w literaturze polskiej i obcej – analiza wybranych przykładów.
83. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywów prometejskich – analiza wybranych przykładów.
84. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu theatrum mundi - analiza wybranych przykładów.
85. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywów wanitatywnych – analiza wybranych przykładów.
86. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu labiryntu – analiza wybranych przykładów.
87. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze motywu lotu i ptaka – analiza wybranych przykładów.
88. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu sądu i procesu – analiza wybranych przykładów.
89. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu szkoły – analiza wybranych przykładów.
90. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca – analiza wybranych przykładów.
91. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze toposu ogrodu – analiza wybranych przykładów.
92. Różne sposoby ujęcia obrazu dworu szlacheckiego w literaturze polskiej – analiza wybranych przykładów.
93. Różnorodne ujęcia motywu przyjaźni, braterstwa i solidaryzmu w literaturze lagrowej i łagrowej – analiza wybranych przykładów.
94. Sen, halucynacja, wizja – różnorodne ujęcia tego motywu w wybranych utworach literackich.
95. Społeczeństwo i jednostka wobec państwa despotycznego i totalitarnego. Dokonaj porównania ujęcia tego problemu w literaturze XIX i XX wieku.
96. Sposoby kreowania czasu i przestrzeni w utworach awangardowych. Zanalizuj wybrane przykłady.
97. Różne sposoby realizacji kategorii groteski w literaturze. Interpretując wybrane przykłady, określ przyczyny popularności groteski w XX wieku.
98. Staropolska obyczajowość utrwalona w renesansowych i barokowych tekstach literackich – analiza wybranych przykładów.
99. „Swój” i „obcy” w literaturze XIX i XX w. Omów na wybranych przykładach.
100. „Szara strefa” oficjalnej rzeczywistości – zanalizuj zagadnienie, odwołując się do przykładów z twórczości Marka Hłaski, Leopolda Tyrmanda i Marka Nowakowskiego.
101. Szekspiryzm polskiego romantyzmu. Zbadaj wpływy dzieł angielskiego dramaturga na polską literaturę romantyczną.
102. Świat przedstawiony oczyma dziecka. Analizując wybrane przykłady, zwróć uwagę na specyfikę narracji i sposobu przedstawiania rzeczywistości.
103. Triada prawda, piękno i dobro w literaturze starożytnej i współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów antycznych oraz twórczości jednego z pisarzy współczesnych.
104. Twórczość T. Pratchetta wobec kanonu literatury fantasy. Analiza wybranych przykładów.
105. Tytuł, motto, scena finałowa jako klucz do interpretacji dzieła literackiego. Zbadaj zagadnienie na wybranych przykładach.
106. Wady narodowe Polaków w zwierciadle satyry od Krasickiego do współczesności. Wskaż najbardziej charakterystyczne motywy polskiej twórczości satyrycznej i zanalizuj typowe dla niej środki artystyczne.
107. Wpływ mitologii na twórczość R.R.Tolkiena. Analiza wybranych przykładów
108. Współczesna literatura i publicystyka polska w walce ze stereotypami i uprzedzeniami. Przedstaw problem, odwołując się do przeanalizowanych tekstów.

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

109. Autoportret w sztukach plastycznych i w literaturze. Omów sposoby kreacji własnego „ja” w dziełach różnych epok.
110. Bitwa pod Grunwaldem i jej bohaterowie w ujęciu literackim, malarskim i filmowym. Analiza porównawcza.
111. Bohater literacki w interpretacji aktorskiej. Odwołując się do wybranych przykładów, omów różne koncepcje kreowania postaci scenicznej i/lub filmowej.
112. Bohaterowie „Granicy” z powieści Z. Nałkowskiej i filmu J. Rybkowskiego. Analiza porównawcza kreacji wybranych postaci.
113. Dzieło sztuki jako inspiracja dla twórców późniejszych epok. Analiza wybranych przykładów dialogu literatury z innymi dziedzinami sztuki.
114. Dwie ekranizacje „Lalki” B. Prusa. Analiza porównawcza pierwowzoru literackiego i adaptacji filmowych.
115. Dzieło literackie i komiks. Odwołując się do wybranych przykładów, wskaż podobieństwa i różnice gatunkowe.
116. Ekspansja symbolu w literaturze i sztukach plastycznych modernizmu. Przedstaw wybrane przykłady symbolicznych wizji i zaproponuj interpretację.
117. Ekspresjonizm jako „krzyk duszy”. Omów różne sposoby wyrażania uczuć przez ekspresjonistów, odwołując się do dzieł literackich i plastycznych.
118. Ewolucja kreacji stróża prawa w literaturze kryminalnej i w filmie. Analiza porównawcza.
119. Funkcje alegorii w dziełach literackich i malarskich doby średniowiecza. Analiza i interpretacja wybranych przykładów.
120. Funkcjonowanie teatru, praca aktorów i życie gwiazd w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł (np.„Komediantka” W.S. Reymonta, serial „Komediantka” i serial „Modrzejewska”).
121. Getto warszawskie w literaturze i filmie. Porównaj literackie i filmowe obrazy getta.
122. Groteska jako środek wyrazu artystycznego we współczesnej sztuce literackiej i teatralnej lub filmowej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
123. Inspiracje homeryckie w literaturze i sztukach plastycznych. Omów różne artystyczne ujęcia motywów homeryckich.
124. Jacka Kaczmarskiego interpretacje dzieł malarskich. Zanalizuj sposoby i funkcje posługiwania się motywami malarskimi w piosenkach tego autora.
125. Literacka i filmowa wizja PRL-u. Analiza wybranych przykładów.
126. Literacka, malarska i filmowa ars moriendi. Analiza porównawcza wybranych przykładów.
127. Literackie i malarskie lub filmowe kreacje dziecka. Przedstaw różne sposoby kreowania bohatera dziecięcego.
128. Ludowość w sztukach pięknych. Zanalizuj różne realizacje motywów folklorystycznych w literaturze, muzyce i/lub plastyce.
129. Mądrość ubrana w alegorię. Zaprezentuj malarskie i literackie przykłady alegorii, podejmując próbę ich interpretacji.
130. Motyw drogi w literaturze i w filmie. Omów funkcje motywu na wybranych przykładach.
131. Motyw gór w sztuce. Zanalizuj wybrane przykłady z literatury i innej dziedziny sztuki.
132. Motyw paktu z diabłem w literaturze i malarstwie. Analizując wybrane przykłady, omów przyczyny i konsekwencje układania się z szatanem.
133. Robinsonada w literaturze i filmie. Porównaj różne ujęcia tego motywu.
134. Postać syna marnotrawnego w sztuce europejskiej. Omów różne realizacje, odwołując się do przykładów z literatury i malarstwa.
135. Wojna trojańska w literaturze i sztukach plastycznych. Porównaj różne realizacje tego motywu w sztuce.
136. Gotycyzm w literaturze i sztukach plastycznych. Omów różne sposoby i funkcje posługiwania się motywami gotyckimi w wybranych tekstach kultury.
137. Szaleństwo, obłęd w literaturze i filmie. Zinterpretuj wybrane przykłady, wskazując na funkcje tych motywów w omawianych dziełach.
138. Najnowsze inscenizacje polskich dramatów romantycznych. Skomentuj współczesne pomysły inscenizacyjne, przedstawiając stosowane w nich techniki i środki wyrazu.
139. Narodowi bohaterowie przez pryzmat literatury i malarstwa. Przedstaw różne spojrzenia na znane postaci z historii Polski.
140. „Nowy wspaniały świat” – antyutopia w literaturze i filmie. Omów zagadnienie, odwołując się do analizowanych przykładów.
141. „Jądro ciemności” Josepha Conrada a jego różne filmowe adaptacje. Analiza porównawcza.
142. Podróż w czasie w literaturze i filmie. Porównaj literackie i filmowe ujęcie tego motywu.
143. Pokrewieństwa literatury i opery. Na wybranych przykładach omów różne zależności między tymi dziedzinami sztuki.
144. Porównaj różne realizacje motywów pasyjnych w literaturze i sztukach plastycznych.
145. Portrety sarmackie w literaturze i malarstwie od XVII do XIX wieku. Wykorzystując wybrane dzieła, zaprezentuj różne spojrzenia na szlachecką przeszłość Polaków.
146. Postaci karierowiczów w literaturze XIX i XX wieku oraz w filmie. Analiza wybranych przykładów.
147. Powstanie styczniowe w dziełach literackich pozytywizmu i Młodej Polski oraz na obrazach A. Grottgera. Analiza porównawcza.
148. Pytania o dalsze losy kultury w dobie globalizacji i masowości. Powołując się na wybrane przykłady z literatury i innych dziedzin, przedstaw zagrożenia, jakie twórcy dostrzegli w kulturze masowej.
149. Realizm jako metoda opisywania świata w literaturze i filmie. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.
150. Relacje między kulturą wysoką i niską dawniej i dziś. Zanalizuj co najmniej po dwa przykłady z zakresu literatury i z innych dziedzin sztuki.
151. Romantyczne widzenie natury. Porównaj w analizowanych tekstach literackich i malarskich.
152. Różne sposoby kreowania postaci tajnego agenta i szpiega w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
153. Symbol węża w literaturze i malarstwie. Zinterpretuj wybrane przykłady.
154. Szekspir w kinie. Zinterpretuj wybraną adaptację Szekspirowskiego dramatu.
155. Świat widziany oczyma ludu. Przedstaw tradycje, zwyczaje i mentalność ludową ukazane w filmie (np. J.J. Kolski) i literaturze (np. Mickiewicz, Reymont).
156. Święty Jerzy (Sebastian, Franciszek…) w literaturze i malarstwie. Odwołując się do wybranych przykładów, dokonaj interpretacji symboliki związanej z tą postacią.
157. Tatry malarzy i Tatry poetów. Analiza porównawcza na wybranych przykładach epoki modernizmu.
158. „Trylogia” H. Sienkiewicza w filmowej wersji J. Hoffmana – historyczny komiks czy pełnobrzmiąca wypowiedź artystyczna? Ustosunkuj się do problemu, argumentując swoje stanowisko.
159. Vanitas w literaturze i sztuce plastycznej. Omów funkcjonowanie motywu na wybranych przykładach z różnych epok.
160. Wampiryzm w literaturze i filmie. Omów na wybranych przykładach.
161. Wizerunek Napoleona w literaturze i malarstwie polskim. Scharakteryzuj sposoby kreowania postaci historycznej.
162. Wszystko jest iluzją. Odwołując się do przykładów z literatury i innych wybranych dziedzin sztuki, udowodnij, że teza ta jest podstawą estetyki barokowej.
163. Czy kicz to „raj dla mało wymagających”? Odwołując się do przykładów z literatury i innej wybranej dziedziny sztuki, przedstaw problemy związane z oceną tekstów kultury realizujących tę kategorię estetyczną.

Język

164. Błąd językowy jako źródło komizmu. Zanalizuj temat, wykorzystując polskie teksty kabaretowe.
165. Eksperymenty językowe w poezji polskiej XX wieku. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
166. Elementy turpizmu w stylistyce literatury współczesnej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
167. Emocje w języku bohatera literackiego. Przedstaw językowe środki ekspresji w dziełach literackich wybranej epoki.
168. Frazeologia biblijna we współczesnej muzyce religijnej. Analiza języka tekstów wybranych pieśni.
169. Funkcje środków językowych w reklamie prasowej, radiowej i telewizyjnej. Analiza wybranych przykładów.
170. Gwara ludowa i stylizacja gwarowa w tekstach piosenek współczesnych zespołów i solistów. Zanalizuj na wybranych przykładach.
171. Imię, nazwisko, przydomek, pseudonim. Omów różne typy i funkcje osobowych nazw własnych w literaturze i publicystyce.
172. Język listów jako dokument indywidualnego stylu nadawcy. Omów zagadnienie na podstawie analizy epistolografii wybranego autora.
173. Język wiadomości tekstowych SMS telefonii komórkowej. Analiza wybranych przykładów.
174. Język wybranego środowiska. Zanalizuj leksykę, frazeologię, składnię w wypowiedziach tej grupy.
175. Językowe środki kształtowania wypowiedzi lirycznej na przykładzie twórczości wybranego poety.
176. Komizm słowny w wybranych dramatach XX wieku. Omów na wybranych przykładach.
177. Manipulacja językowa w tekstach publicystycznych. Odwołując się do wybranych tekstów, scharakteryzuj środki językowe służące temu celowi.
178. Nagłówki codziennej prasy. Oceń poprawność i stopień spójności z tekstem, określ funkcje językowe.
179. Nazewnictwo usługowo-handlowe w twoim mieście. Zanalizuj zebrany materiał pod względem zgodności z ustawą o ochronie języka polskiego.
180. Od Biblii królowej Zofii do Biblii Tysiąclecia. Zestawiając wybrane fragmenty różnych tłumaczeń Biblii, przedstaw różnice wynikające z interpretacji tłumaczy i rozwoju polszczyzny.
181. Od znaczenia etymologicznego do realnego. Odwołując się do wybranych przykładów, omów zmiany znaczeniowe we współczesnej polszczyźnie.
182. Omów funkcje gwary podhalańskiej w tekstach K. Przerwy-Tetmajera, S. Wyspiańskiego i J. Tischnera.
183. Perswazyjna funkcja środków językowych we współczesnej reklamie prasowej, radiowej i telewizyjnej.
184. Różne czy takie same językowe środki perswazji w publicystyce dawnej i współczesnej? Zbadaj problem, analizując język kilku wybranych tekstów publicystycznych.
185. Różne sposoby wykorzystywania warstwy brzmieniowej języka. Odwołaj się do wybranych tekstów poetyckich.
186. Słownictwo i frazeologia o literackim rodowodzie. Omów zagadnienie, opierając się na zebranym materiale językowym.
187. Stylistyka kazań współczesnych księży katolickich. Analiza wybranych przykładów.
188. Stylizacja środowiskowa w dziele literackim. Analiza wybranych przykładów.
189. Typowe błędy w wypowiedziach dziennikarskich. Zanalizuj i sklasyfikuj błędy językowe na wybranych przykładach.
190. Zjawisko nowomowy na przykładzie „Trybuny Ludu”. Analiza wybranych przykładów z jednego rocznika.